Küçük travma yaşantılarının deneyimsel kaçınma üzerindeki etkisi : sosyal duygusal yalnızlığın aracı rolü

Abstract

Araştırmada üniversite öğrencilerinin küçük “t” travma yaşantılarının deneyimsel kaçınmaları üzerindeki etkisi ve bu ilişkide sosyal duygusal yalnızlığın aracılık rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca bu araştırmada; küçük “t” travma yaşantıları, deneyimsel kaçınma ve sosyal duygusal yalnızlık değişkenleri arasındaki ilişki ve küçük travma yaşantılarının çeşitli demografik faktörlere göre nasıl farklılık gösterdiği değerlendirilmiştir. İlişkisel tarama modelinde nicel bir çalışma olarak tasarlanan bu araştırmanın örneklemi; İstanbul ilinde örgün öğrenime devam eden 343’ü (%78.7) kadın, 93’ü (%21.3) erkek olmak üzere toplam 436 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmanın veri toplama sürecinde; araştırma için hazırlanan “Sosyodemografik Bilgi Formu”nun yanı sıra “Küçük ‘t’ Travma Yaşantılarını Belirleme Ölçeği”, “Çok Boyutlu Yaşantısal Kaçınma Ölçeği” ve “SELSA-S Yetişkinler için Sosyal Duygusal Yalnızlık Ölçeği” formları kullanılmıştır. Verilerin analizi aşamasında; küçük “t” travma yaşantılarının demografik değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla bağımsız örneklem t-testi ve Kruskal-Wallis H testi uygulanmıştır. Farkın hangi gruplar arasında bulunduğunu belirlemek amacıyla Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişkileri incelemek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon analizi uygulanmış; aracılık analizleri ise; Hayes tarafından geliştirilen PROCESS v4.0 makrosu kullanılarak bootstrap analiziyle test edilmiştir. Küçük travma yaşantıları psikiyatrik tanı alma, psikolojik destek alma ve psikiyatrik ilaç kullanma gibi ruh sağlığına ilişkin değişkenler açısından anlamlı farklılık göstermiş; pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Değişkenler arası ilişkiler incelendiğinde; küçük travma yaşantıları ile sıkıntıdan hoşlanmama, erteleme ve baskılama/ inkâr arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler; küçük travma yaşantıları ile sıkıntıya katlanma arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca, küçük travma yaşantıları ile sosyal duygusal yalnızlık arasında da pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Aracılık analizleri sonucunda ise küçük travma yaşantılarının sıkıntıya katlanma alt boyutu ile olan ilişkide sosyal duygusal yalnızlığın anlamlı bir aracı değişken olduğu; erteleme alt boyutunda ise sosyal duygusal yalnızlığın kısmi aracılık rolü üstlendiği bulunmuştur. Bu sonuçlar, küçük travma yaşantılarının bireylerin sosyal duygusal yalnızlık düzeyini artırarak, deneyimsel kaçınmanın bir alt boyutu olan sıkıntıya katlanma düzeyi üzerinde dolaylı etkiler oluşturabileceğini ortaya koymuştur.

This study aimed to investigate the effect of university students’ small “t” trauma experiences on experiential avoidance and to examine the mediating role of social and emotional loneliness in this relationship. Additionally, the study explored the associations among small “t” trauma experiences, experiential avoidance, and social-emotional loneliness, as well as the extent to which these trauma experiences varied according to demographic variables. Designed as a quantitative study within the framework of the relational screening model, the sample comprised 436 university students enrolled in formal education in Istanbul, including 343 (78.7%) females and 93 (21.3%) males. Data were collected using a Sociodemographic Information Form developed for this study, the Small “t” Trauma Experience Determination Scale, the Multidimensional Experiential Avoidance Questionnaire, and the Social and Emotional Loneliness Scale for Adults–Short Form (SELSA-S). During the data analysis phase, independent samples t-tests and the Kruskal-Wallis H test were employed to determine whether small “t” trauma experiences differed according to demographic variables. To identify between which groups the differences occurred, the Mann-Whitney U test was conducted. Pearson product-moment correlation analysis was used to examine the relationships between variables. Mediation analyses were performed using Hayes' PROCESS macro (v4.0) with bootstrap procedures. Findings revealed that small trauma experiences significantly varied with respect to mental health-related variables such as psychiatric diagnosis, psychological support, and psychiatric medication use. Positive correlations were found between small trauma experiences and experiential avoidance dimensions including distress aversion, procrastination, and suppression/ denial, whereas a negative correlation was observed with distress endurance. A significant positive relationship was also found between small trauma experiences and social-emotional loneliness. Mediation analyses indicated that social-emotional loneliness significantly mediated the relationship between small trauma experiences and distress endurance, and partially mediated the relationship with procrastination. These results suggest that small trauma experiences may indirectly affect individuals’ capacity to endure distress a dimension of experiential avoidance by increasing social and emotional loneliness.