Özel yöntemlerle polipropilen elyafın boyanması

Abstract

Sentetik lifler, dünyadaki hızlı gelişmeler sonucunda insan hayatında vazgeçilmez bir yere sahip olmuştur. Polipropilen, diğer sentetik liflerle karşılaştırıldığında tüketici isteklerini rahatlıkla karşılayabilen, kullanım alanı ve oranı çok hızlı gelişen sentetik bir lif olarak dikkat çekmektedir. Polipropilenin giderek aranan lif olmasının başlıca nedenleri arasında kolay işlenebilmesi, yüksek yalıtım özelliği, kimyasallara karşı mükemmel direnci, hafifliği ve ucuzluğu sayılabilir. Polipropilen lifinin yüksek hidrofob yapıya sahip olması onun bilinen boyama yöntemleriyle boyanmasına engel olmaktadır. Bundan yola çıkılarak, PP boyamacılığında daha etkili ve ekonomik boyama işleminin gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla araştırmalar yapılmıştır.Yapılan bu çalışmalar tezin konusunu oluşturmuştur. Yapılan çalışmalarda, sırasıyla ham haldeki % 100 polipropilen ipliğin çorap örme makinasında örülmesi ve daha sonra 5g'lık numunelerin dispers boyarmaddelerle boyanması gerçekleştirilmiştir. Boyamalar atmosferik, HT ve mikrodalga enerjileri kullanılarak yapılmıştır. Boyanmış numunelerin renk ölçümleri reflektans sektrofotomeresi yardımıyla yapılmış ve yapılan boyamalar birirleriyle karşılaştırılmıştır. Sunulan tez çalışması beş bölümden oluşmaktadır.Birinci bölümde; çalışmanın amacı açıklanmaktadır. İkinci bölümde; polimerin kısa tarihinden bahsedilerek, dünyada sentetik lif kullanımının önemi ve gelişimi, PP in yapısı, özellikleri ve boyanma yöntemleri hakkında aktarılmıştır. Üçüncü bölümde; uygulamalarda kullanılan yöntemler, maddeler, araçlar ile standartlar verilmektedir. Dördüncü bölümde; işlem görmüş kumaşlara ait spektrofotometrik ölçüm sonuçları ve bu sonuçlar yardımıyla hesaplanan CIELab ve tristimulus değerleri ile yapılan renk haslığı testlerinden elde edilen veriler çizelgeler halinde sunulmaktadır. Beşinci bölümde ise tez çalışması sonucunda elde edilen veriler ortaya konmuş, tartışılmış ve değerlendirilmiştir. Haziran 2005 B.Yeşim BÜYÜKAKINCI

Dyeing of PP Fibers With Special Methods Polypropylene (PP) is the most common members of olefins. Since its introduction into the textile industry in the 1950s, the list of successful products and markets for polypropylene fibre has increased exponentially. Because of its superior performance characteristics and comparatively low-cost, PP fibre finds extensive use in the nonwovens industry. PP is a very important fibre in nonwoven processing and dominates in many nonwoven markets. PP fibre has many useful textile properties; however, one key disadvantage is that it has low dyeability. The dye molecules cannot even be strongly adsorbed by the fibre surfaces because of their hydrophobic properties. Therefore, these adsorbed molecules, which interact with the fibre surface by weak van der Waal's force, are easily washed away. In this work, 100% PP fibre was dyed using dispers dyes by various methods. Convenstionally (in atmosphere pressure)methods were compared with the others(HT, MW). This study consists of five chapters. In the first chapter, the aim of the study was given. In the second chapter the definitions, advantages and disadvantages, properties and polymerization process of PP fibres were explained. The experimental methods, chemicals, materials and equipment used in this work were given in the third chapter. The results of the experimental work on the repeatability, colour yield, fastness and strength were given and discussed in the fourth chapter. And finally, the fifth chapter gives the general conculusions and discussions for this work. June 2005 B.Yeşim BÜYÜKAKINCI