Uluslararası hukukta devletleşme

Abstract

Uluslararası hukukta devletleşme Tanıma kurumu; devlet tanımı ve devletleşme sürecini, devletin ne zaman ve nasıl ortaya çıktığını açıklamadaki zorluklar sebebiyle araştırmacılar tarafından kullanılan ölçütlerden biridir. Nitekim sosyal bilimlerdeki kesinlik arayışına rağmen devletin tanımı ve devletleşme sürecindeki belirsizlikler; tanıma kurumunu merkez alınan önemli ölçütlerden biri haline getirmiştir. Devletin tanımı konusundaki değişik görüşler ve üzerinde uzlaşılmış bir devlet tanımının bulunmayışı da tanıma ve benzeri kurumları ölçüt almayı gerekli kılmıştır. Bu çalışmamızda uluslararası hukukta devletleşme süreci ve devletleşme sürecinde tanıma kurumunun hangi şekillerde etkili olduğu gerek kavramsal gerek uygulamalı boyutlarıyla incelenecektir. Çalışmamızda tanımı üzerinde hukukçularca üzerinde uzlaşıya varılamadığı görülen devlet tanımı incelenecek, yine devletin varlığı için gerekli şartlar tartışılıp hem teorik hem pratik açıdan açıklayıcı ve kurucu tanıma teorileri değerlendirilecektir. Tanıma sürecinin yalnızca bir teknik hukuk işlemi olmaktan ziyade devletlerin siyasi eğilimlerine ve çıkarlarına göre şekil alan bir işlem olduğu, yine Birleşmiş Milletlerin devletlerin tanıma kararlarını alma sürecine etkileri de örnekleriyle değerlendirilecektir. Uluslararası hukukta tanıma sürecinin nasıl ve neye göre yapılacağı hususunda genel kabul görmüş kural ve prosedürlerin bulunmayışı devletlerin uluslararası arenadaki yeni yapılanmaları tanıma konusunda kendi siyasi ve stratejik çıkarlarına göre hareket etmelerine zemin hazırlamıştır. Milletlerarası alanda tanıma konusundaki bu kural boşlukları; yeni oluşan yapıların devlet olarak tanınıp tanınmamalarında hukuki ölçütlerden ziyade siyasi çıkarların gerektirdiklerinin ölçüt olması sonucunu doğurmuştur.

State formation in international law The institution of recognition is one of the criteria used by researchers due to the difficulties in explaining the definition of the State and the process of becoming a State, when and how the State emerged. Indeed, despite the search for certainty in social sciences, the uncertainties in the definition of the State and the process of becoming a State have made the institution of recognition one of the important criteria taken as a center. The different views on the definition of the State and the lack of an agreed definition of the State have also made it necessary to take recognition and similar institutions as criteria. In this study, the process of becoming a State in international law and the ways in which the institution of recognition is effective in the process of becoming a State will be examined in both conceptual and practical dimensions. In our study, the definition of the State, on which it is seen that there is no consensus among jurists, will be examined, the necessary conditions for the existence of the State will be discussed and explanatory and constitutive recognition theories will be evaluated both theoretically and practically. The recognition process is not only a technical legal process but also a process that takes shape according to the political tendencies and interests of States, and the effects of the United Nations on the process of making recognition decisions of States will be evaluated with examples. The lack of generally accepted rules and procedures in international law on how and according to what the recognition process will be carried out has paved the way for States to act according to their own political and strategic interests in recognizing new structures in the international arena. These gaps in rules regarding recognition in the international arena have resulted in the criterion of whether newly formed structures are recognized as States being based on political interests rather than legal criteria.