Üretim Birimlerinde Sorun Çözme Düzeylerinin Örgüt Tasarımı Üzerine Etkileri, Kamu ve özel kesim tersaneler örneği

Abstract

Benzer teknoloji kullanan veya benzer strateji belirleyen, aynı çevresel koşullardan etkilenen örgütlerde yapının unsurları farklı şekillenmekte dolayısı ile farklı biçimsellik veya merkezilik düzeyleri ortaya çıkabilmektedir. Bu farklılığın en önemli nedenlerinden biri örgütte ortaya çıkacak belirsizliklerin nasıl giderileceğine dair örgüt yönetiminin yapmış olduğu tercihtir. Bu tercihin farklı biçimlerde kullanılması diğer değişkenlerle birlikte, örgüt yapısının unsurları olan biçimselleşme, standartlaşma, karmaşıklık ve merkezileşme dereceleri üzerinde de belirleyici olmaktadır. Örgütlerin kendi bünyelerinde bulunan bilgilerin, örgüt içerisinde eşit olarak paylaşılmaması ve buna bağlı olarak alınacak karar ile ilgili yeterli bilginin sözkonusu kararı alacak düzeydeki bireylerde bulunmamasından kaynaklanan bilgi eksikliği, işlevsel düzeydeki belirsizliğin genel tanımı olarak kabul edilmektedir. Bilgi eksikliği olarak tanımlanan bu tür belirsizliği; çalışma ortamına, rehberlik eden değerlere ve ilgili karar alanlarına ait olan belirsizlikler başlıkları altında üç grupta toplamak mümkündür. Operasyonel düzeydeki belirsizliklerin giderilmesi için belirlenecek iki tip hareket şekli sonucunda çeşitli örgütlenme modelleri oluşacaktır. Birinci hareket tarzına göre, daha fazla ve çeşitteki bilgiyi hiyerarşik yapı içerisinde aşağıdan yukarı ve yukarıdan aşağıya doğru rahatlıkla taşınabileceği bir bilgi işleme sistemini kuran, merkezi bir yapıyı temsil eden modeller oluşturulabilir. İkinci hareket tarzına göre ise, örgütte bilgi ihtiyacını azaltan, daha az, herkes tarafından bilinen ve ulaşılabilen bilgi birikimini kullanan, merkezkaç bir yapıyı temsil eden modellerin oluşturulması sözkonusudur. Bu tespitler doğrultusunda oluşturduğumuz hipotez; kamu ve özel sektördeki tersane organizasyonlarının operasyonel seviyedeki belirsizlik yada sorunları çözme eğilimlerinde bir farklılık bulunduğu, kamuda sorunların üst kademelerde, özel sektörde ise sorunun çıktığı yerde çözme eğiliminin bulunduğu ve bu tercihin kamuda daha merkezi, özel sektörde ise daha merkezkaç bir yapı oluşturduğudur. Uygulama sonuçlarına göre kamudaki eğilim; sorunların yada belirsizliklerin üst kademelerce çözümlendiği, astların karar vermede yeterli yetki ve sorumluluk üstlenmediği ve merkezileşme derecesinin yüksek olduğu şeklinde ortaya çıkarken, özel sektördeki eğilim; astlara daha çok yetki ve sorumluluk tanındığı, problemlerin üst kademeler tarafından değil, orta ve operasyonel düzeydeki elemanlar tarafından çözümlendiği ve merkezileşme derecesinin, kamu sektörüne oranla daha düşük olduğu şeklinde saptanmıştır.

The structural elements in the organizations where similar technologies are implemented, or similar strategies have been specified while being effected with the same environmental conditions, have been getting shaped indifferently, thus indifferent formalism or centralization levels are consequently being occurred. One of the most significant reason of such differentiation is the selection made by the administrators of the organization in regards of the remedies to avoid the differentiation that might have occurred in the organization. The use of such selection precedent in different ways, turns out to have the impact of specification on the formalism, standardization, complexion, and centralization grades which constitute the structure of organization in association with the other variables. Any failure in sharing of the information attained in their own structures of the organizations in an equivocal way, and lack of information that is originated from the non existence of sufficient information in respect of the decisions to be taken in line with such failure has been considered the general description of the uncertainty at the operational level. Such type of uncertainty which is identified and described to be the lack of information may be configured under three headings such as; working environment, guiding values, and other uncertainties with respect to the decision makers in this regard. There will be various organizational models that will be formed at the end of two types of action models which are to be specified to overcome the uncertainties at the operational levels. In accordance with the first method of action, certain models representing a centralized structure which makes a data process system which can readily convey more information in many different types from bottom to top, and from top to bottom within a hierarchical structure, can be produced accordingly. In accordance with the second action method; production of models representing a centrifugal structure which causes decrease of data requirement in the organization, while using data accumulation which is made easy to access and known by every body else, less in amount will be in question at that end. The hypothesis that we have constituted in line with such findings, comprises that; There has been a differentiation, in the tendencies in regards of problem solving or the uncertainty at the operational level of the ship yard organizations in the public and private sectors, the problem solving has frequently taken place at the top level management's with the public sector while the same has inclined to be solved at the exact point where the problem already has occurred, and such preference has formed a centrifugal structure in the private sector, while it was rather centralized in the public sector. In consideration to the conclusions attained in implementations; the general inclination in the public sector reveals that the problems or the uncertainties are solved at top level management, where the inferiors have not undertaken authorities and responsibilities to satisfy and duly support their decision making., and the degree and grade of centralization to be extremely high, while the general tendency in the private sector reflects that the inferiors are equipped with more authorities and responsibilities, the problems are being sold by the employees at medium and operational level rather than the top level management, and the degree rate and grade of centralization are determined to be much lower with respect to the public sector. 1 i ii 2