Bilim sözde-bilim ayrımı tartışmasının öğretmen adaylarının bilimin doğası inanışlarına etkisi

Abstract

Fen eğitiminin önemli bileşenlerinden birisi olan bilimin doğasının alt boyutları ve bunların öğrenme ortamlarına nasıl taşınabileceği tartışılmaya devam etmektedir. Bu araştırmada, söz konusu tartışma kapsamında, bilim sözde-bilim ayrımı üzerine yapılandırılmış bir bağlam önerilerek bunun öğretmen adaylarının bilimin doğası inanışlarının geliştirilmesindeki etkililiği sorgulanmıştır. Söz konusu bağlam bir dizi felsefi ekolün ayrım için önerdiği ölçütler esas alınarak astroloji örnek olayı üzerine yapılandırılmış ve bir öğretim dönemi boyunca devam eden süreçte veri kaynağı olarak açık uçlu sorulardan oluşmuş bir form hem öntest hem de sontest şeklinde kullanılarak elde edilen veriler nitel olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları bir girişim olarak bilim, deney, gözlem, teoriler, yasalar, modeller, bilimsel yöntem ve sosyo-kültürel değerlerin bilimdeki rolü gibi alt boyutlarda adayların inanışlarını geliştirebildiklerini dolayısıyla planlanan bağlamın etkili olduğunu göstermiştir.

The arguments about the dimensions of nature of science and the strategies for teaching it are still controversial. In this research, as part of these arguments, a context based on the issue of demarcation of science from pseudoscience was off ered and questioned for its eff ectiveness in nature of science teaching. The research was planned for an educational term and astrology was examined as a case in this context for the criteria proposed by philosophers. A questionnaire composed of open-ended questions which was analyzed qualitatively and used as data source. The results of the research indicated that the context designed was eff ective in developing the nature of science understandings in various dimensions such as science as an enterprise, experiments, observations, theories, laws, models, scientific methods and the role of socio-cultural values in science.