21. yüzyıl porselen malzeme ile yerleştirme sanatı

Abstract

İçerisinde bulunduğumuz yüzyılda porselen malzeme ile Yerleştirme Sanatı okumaları yapmak için henüz erken olduğu düşünülebilir. Ancak, yaşanılan yüzyılın ilk çeyreğine yaklaşırken porselenin Yerleştirme Sanatındaki kullanımı hakkında bilgi sahibi olmak, özellikle seramik sanatçıları açısından önemli ve değerlidir. Yerleştirme Sanatı 1960’ lardan sonra çağdaş sanatın en etkili anlatım dillerinden biri olmuştur. Yerleştirmeler, mekânın kendisinin taşıdığı bilgi kadar izleyicinin de taşıdığı bilgi ve algısına bağlı olarak diğer sanat hareketlerinden farklılıklar göstermektedir. Sanatın kavramdan forma dönüşmesiyle, mekânın da yapıta dahil edildiği ve günümüze kadar gelen zihinsel bir süreci kapsamaktadır. Sanat dünyasına katılımıyla beraber, özellikle müze ve galeriler zorunlu sergi mekânları olmaktan çıkarılmış, öncesinde görevi sanatı sergilemek olmayan mekânlar Yerleştirme Sanatı için seçilmeye başlanmış ve sergileme anlayışının değişmesine neden olmuştur. Sanatın her disiplininden yararlanan ve malzeme kullanımındaki sınırsızlığı ile izleyicinin de sanat yapıtına katılımıyla gerçekleşen, sadece izlenen değil deneyimlenen, içerisinde yaşanılan sanat mekânlarına Yerleştirme Sanatı adı verilmiştir. Sanatçılar, düşüncelerini ve duygularını ifade etmek için araç olarak malzemelerden yararlanırlar. Sanat yapıtı ve malzeme arasındaki ilişki hem sanatçıyı hem de yaratım sürecini etkiler ve yönlendirir. Bir sanat yapıtında malzeme, düşünceyi ortaya koymak kadar önemlidir. Geçmişten günümüze sanatçının kullandığı malzeme, yaşadığı döneme göre çeşitlilik ve değişim gösterirken, kavramın malzemeyle olan ilişkisi de yeni anlatımları beraberinde getirmektedir. Kavramdan forma doğru yapılan yolculukta, kavramın göstergesi olan malzeme sanat yapıtlarında kullanılmaya başlanmıştır. Her malzemenin kendine ait söylediği bir dili olduğu gibi sanat yapıtının dilini de etkilemektedir. Malzemenin ürettiği dil ile kurulan bağdan yola çıkılarak, 21. yüzyılda porselen malzeme ile yerleştirme yapan sanatçıların ve yapıtlarının düşünsel altyapılarının altını çizmek çalışmanın ilkelerindendir.Disiplinlerarası alanlarda kullanılan birçok malzemenin yanı sıra porselen malzeme de sanatın malzemesi olmuştur. Porselen, rengini doğal hammaddelerden alan, (+-) 1400 ºC da fırınlanan, yarı saydam, değerli ve sağlıklı özelliklere sahip olan doğal bir malzemedir. Porselen malzeme ile yapılan yerleştirmelerin bir kısmı kavramın göstergesi olarak mekânı, zamanı ve izleyiciyi sanat yapıtının içerisine alan projeler üretirken, bir kısmı da özel bir mekâna ihtiyaç duymadan kendi içerisinde sorgulayıcı projeler üretmeye devam etmektedir. Çalışma, porselen malzeme ve yerleştirme sanatının tanımını yeniden yapmak değil, 21. yüzyılda porselen malzeme kullanan seçilmiş sanatçı ve yapıtları üzerinden okumaların yapılmasını amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Porselen, Malzeme, Mekân, Yerleştirme Sanatı