İş örgütlerinde yetişkinlerin öz yönelimli öğrenme yaklaşımları ile iş tatminleri arasındaki ilişki

Abstract

Bu araştırma farklı İş örgütlerinde çalışanların demografik özellikleri ile; İş tatmini (Dışsal, İçsel ve genel) ve Öz Yönelimli Öğrenme hazıroluşluk düzeyleri arasındaki ilişkiyi araştırmak için yapılmıştır. Çalışma; informal ve rastlantısal eğitim süreçlerinin olduğu ve/ veya akademik eğitimi kapsayan meslek gruplarını içeren 5 farklı iş örgütünde yapılmıştır. Böylelikle

Yönelimli Öğrenmenin çevresel etkileri de araştırılmıştır. Çalışmada; çalışanlara Kişisel Bilgi Formu, Minnesota İş Tatmini Ölçeği ve Öz Yönelimli Öğrenmeye Hazıroluşluk Ölçeği uygulanmıştır. İş tatmini üç boyutta; İçsel, Dışsal ve Genel, Öz Yönelimli Öğrenme Ölçeği; Kendini Yönetme, Öğrenmeye İsteklilik, Kendini Kontrol etme ve Genel (Öz Yönelimli Öğrenme düzeyi) olarak ele alınmıştır. İstatiksel değerlendirmede yüzde ve frekans hesapları, ilişkisiz grup t testleri, pearson çarpım moment korelasyonu, non paramektik anova ve tek yönlü varyans analizleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar; çalışanları İş tatmini ve Öz Yönelimli Öğrenme arasında bir ilişki olduğunu göstermiştir. Demografik ve mesleki özellikler incelendiğinde ise; ölçeklerden yüksek puanları alan meslek gruplarında; ölçekler arasında anlamlı farklılıklar olmadığı da görülmüştür. Araştırmaya katılanların öz yönelimli öğrenme hazıroluşluk düzeyleri ile eğitim durumları arasında anlamlı bir farklılık görülmüştür. Bu çalışma 5 farklı İş örgütü ile sınırlandırılmıştır. Hangi sektör olursa olsun; öz yönelimli öğrenme iş verimliliği açısından oldukça önemli bir yer teşkil etmektedir. İlerde yapılacak çalışmalarda çok daha farklı işletmelerin ele alınarak; informal ve rastlantısal eğitim olanaklarının ortaya konulması önemli görülmektedir. Bundan sonraki çalışmalarda Öz yönelimli öğrenme süreçleri üzerinde durulması ve iş gücüne yeni yaşamsal kaynaklar sunan eğitim programları üzerine çalışılması önerilmektedir. ABSTRACT This research aims to investigate the correlation between the demographical characteristics of the workers in different working organizations, and the job satisfaction (external, internal and general) and levels of readiness for self-directed learning. This study is conducted in five different working organizations with professional groups having informal and casual education processes and/ or academic education. Therefore environmental effects of the self-directed learning are also examined. In the study, workers are asked to fill a Personal Information Form, and to give answers to the Minnesota Satisfaction Questionnaire, and also the Self-directed Learning Readiness Scale was used. Job satisfaction is analyzed from three aspects; namely internal, external and general. Similarly self-directed learning scale is applied in terms of self-management, willingness to learn, self-control and general (self-directed learning level). Statistical evaluation includes percentage and frequency calculations, non-related group t tests, Pearson product-moment correlation coefficient, non-parametric anova, and one-way analyzes of variance. Results of the study indicate that there is a correlation between the job satisfaction of the workers and self-directed learning. Analysis of the demographical and professional qualifications of the workers reveals that there are no meaningful differences between the scales. A significant difference between readiness to self-directed learning and educational level has been observed amongst the participants of the research. This study was constrained with five different working organizations. Regardless of sector, self-directed learning is very important for the job satisfaction. It is significant to handle with more different enterprises and to reveal informal and casual education opportunities in the upcoming studies. It is proposed for the future studies to focus on the self-directed learning processes and to conduct studies on the training programs offering new vital resources to the workforce. ZET............................................................................................................................ii ABSTRACT................................................................................................................iii TABLO VE ŞEKİLLERİN LİSTESİ.........................................................................vii I.GİRİŞ PROBLEM....................................................................................................................1 AMAÇ... 3 ÖNEM 4 VARSAYIMLAR 5 SINIRLILIKLAR 5 II. İLGİLİ LİTERATÜR YETİŞKİN Yetişkinliğin Tanımı 6 Yetişkin Gelişimi 6 Psikolojik Gelişim 7 YETİŞKİN EĞİTİMİ Yetişkin Eğitiminin Tanımı 10 Yetişkin Eğitiminin Temel Kuramları 12 Yetişkinlerde Öğrenme 13 ÖZ YÖNELİMLİ ÖĞRENME Öz Yönelimli Öğrenmenin Tanımı 14 Öz saygı öz verimlilik ve Öz Yönelimli Öğrenme 18 Benlik Kavramı 18 Öğrenme Motivasyonu ve Öz Yönelimli Öğrenme 19 ÖZ YÖNELİMLİ ÖĞENME MODELLERİ 21 Doğrusal Model 21 Spear Modeli 21 Brockett and Hiemstra Modeli 21 Garrison’s Modeli 23 Öğretim Modeli 23 ÖZ YÖNELİMLİ ÖĞRENMENİN AMACI 24 ÖZ YÖNELİMLİ ÖĞRENME PROGRAMLARININ TEMEL PRENSİPLERİ 26 ÖZ YÖNELİMLİ ÖĞRENMEYE KÜRESEL BAKIŞ AÇISI 27 ÖZ YÖNELİMLİ ÖĞRENMENİN SON UYGULAMALARI 29 İŞ ÖRGÜTLERİNDE ÖZ YÖNELİMLİ ÖĞRENME 30 İş Hayatın İnformal Öğrenme Faktörleri 32 İŞ TATMİNİ İş Tatmini Tanımı 37 İŞ DOYUMUNUN DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ 38 İŞ TATMİNİ İLE İLGİLİ ETMENLER 39 İŞ DOYUMU VE DOYUMSUZLUĞUNUN NEDENLERİ VE SONUÇLARI 39 PSİKOLOJİK TATMİNSİZLİK SONUCU ORTAYAN ÇIKAN DAVRANIŞ 44 Psikolojik Tatminsizliğin Doğurduğu Sebepler 44 III.YÖNTEM Araştırma Modeli 46 Evren ve Örneklem 46 Verilerin toplanması........... 48 Verilerin Çözümlenmesi 51 IV. BULGULAR VE YORUM ........................................................... 52 V.SONUÇ VE ÖNERİLER Sonuç 108 Öneriler 109 KAYNAKÇA 110