Ebu Süfyan B. Harb

Abstract

TEZ ÖZETİ Ebu Süfyan b. Harb, Kureyş'in önde gelenlerinden Harb b. Ümeyye'nin oğlu olup gayet müreffeh bir ortamda yetişti. Gençlik yıllarından itibaren ticaret yapan Ebu Süfyan kısa zamanda tüm Kureyş kabilesine kendisini kabul ettirmiştir. Hz. Muhammed'e şiddetle muhalefet edenlerin başında Ümeyyeoğulları geliyordu. Hz. Peygamber'in mensup olduğu Haşimoğullarıyla yıllar boyu rekabet eden Ümeyyeoğulları Hz. Muhammed'in başarısız olması için ellerinden geleni yaptılar. Buna karşın Ebu Süfyan b. Harb, Hz. Peygamber'e karşı sıcak tavırlarıyla dikkat çekti. Müslümanların Medine'ye hicret etmesinden sonra ticari hayatı tehlikeye düşen Ebu Süfyan, Kureyş eşrafının birçoğunun Bedir Savaşında öldürülmesi üzerine Mekke liderliğine getirildi. Ebu Süfyan'ın liderliğinde yapılan Uhud savaşı, Müslümanları hüzne boğarken Kureyş'in moral bulmasını sağladı. Uhud savaşından sonra Müslümanlara zarar vermek amacıyla bir çok teşebbüste bulunan Ebu Süfyan, Hendek savaşından sonra bir kenara çekilmeyi ve yönetimi gençlere bırakmayı tercih etti. Hz. Muhammed'in kıtlık içerisindeki Mekke'ye yardım göndermesi ve Ebu Süfyan'ın kızı ile evlenmesi, Ebu Süfyan'ın İslâm'a daha sıcak bakmasını sağladı. Mekke'nin fethi sırasında bir devlet adamına yakışır şekilde davranan Ebu Süfyan, Kureyş'in ekserisinin teslim olmasına yardım etti. Hiç beklemediği sırada Müslüman olan Ebu Süfyan'ın İslâmi kimliği sonraki yıllarda cereyan eden hadiselerle iyice güçlendi. İlerlemiş yaşına rağmen savaş meydanlarına koşan Ebu Süfyan, bu savaşlarda gözlerini kaybetti. Ebu Süfyan gerek İslâm'a karşı yürütülen mücadelenin yıllar boyu liderliğini yürütmesi ve gerekse Emevi Hanedanı'nın atası olması sebebiyle ağır suçlamalara maruz kaldı.