Davranışsal finans ve bireysel yatırımcı davranışları üzerine ampirik bir uygulama

Abstract

Hisse senedi getirilerini etkileyen faktörlerin incelenmesi finans çevrelerinde yıllar boyu araştırma konusu olmuş bir alandır. Bu bağlamda bir çok model geliştirilmiş ve uygulama alanı bulmuştur. Ancak bu modellerin bir çoğunda hisse senedi getirileri, insanların rasyonel davranışlar sergilediği varsayımı altında yapılmış ve finansal piyasaları yeterince açıklayamamıştır. Buna karşın Kahneman ve Tversky’nin 1979 yılında yayınladıkları çalışmalarında temellerini attıkları davranışsal finans, rasyonel olmayan yatırımcı davranışlarını inceleyerek finansal piyasalara yeni bir bakış açısı getirmiştir. Davranışsal finans, finansal piyasalarda insan davranışlarını yatırımcıları etkileyen ekonomik olmayan faktörler, bir başka deyişle psikoloji ile incelerken, piyasalarda gelişen anomalilerin bu davranış kalıplarının bir sonucu olduğunu ortaya koymuştur. Çalışmamızın ilk bölümünde öncelikle geleneksel finans teorileri hakkında bilgiler verilerek, davranışsal finans ile karşılaştırmalı olarak değerlendirmeleri yapılmıştır. Aynı zamanda davranışsal finansın gelişimi, teorik çerçevesi hakkında bilgiler verilmiştir. Davranışsal finansın ortaya koyduğu yatırımcıları etkileyen ekonomik olmayan faktörler hususunda detaylı olarak anlatımda bulunulmuştur. İkinci bölümde yatırımcıları etkileyen ekonomik olmayan faktörlerin etkisinde hareket eden rasyonel olmayan yatırımcıların, piyasalar üzerindeki etkileri, anomaliler, yatırımcı duyarlılığı ve sürü davranışları başlıkları altında incelenmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise ülkemiz bireysel yatırımcı davranışlarına ilişkin olarak psikolojik bulguların ve eğilimlerin sınanması ve bireysel yatırımcıların gerek demografik gerekse kimi ayırt edici özellikler açısından farkılaşmalarının ya da benzerliklerinin tespit edilmesi amacıyla gerçekleştirilen anket çalışmasına ilişkin olarak, sonuçlar ve genel değerlendirmelerde bulunulmuştur. Anket çalışması sonucunda bireysel yatırımcıların genelinde karar alma sürecinde psikolojik faktörlerin etkisi olduğu, davranışsal finansın soru kalıpları ve çeşitli sorulara verilen cevapların ilişki testleri ile tespit edilmiştir.Exploration of factors which effects stock gains, for finance envoirments become a research topic for years. In this sense loads of models set up and have an implementation area. But for loads of models, stock gains observed on the assumption of human beings behave rationally and lack of to explain financial markets. Notwithstanding Kahneman and Taversky’ s in 1979 published studies, forming the basis of Behaviour Finance, exploring the behavior of irrational investor create a new outlook to financial markets. Behavior finance, in financial markets effecting the investors uneconomical factors, in other words psychologically observing, generating anomalies in markets is the result of this kind of behavior. At the first chapter of our study primarily about traditional finance theories information has been given, comparatively analyzed with Behaviour Finance. Also about Behaviour Finance development, the orical envoirment information has been given. Behaviour Finance generates, effecting the investors uneconomical factors elaborately explained. At the second chapter impacted by effecting the investors uneconomical factors irrational investors have been observed under the topics of influence on markets, anomalies, investor sensivity and herd behaviour. At the third and last chapter correlated with our contries individual investors behaviours, analyzing of psychological evidences and tendencies. According to survey study individual investors generally during the consideration period under the impact of psychological factors, with behaviour finance question style and some answered questions correlation tests have been proven.