İkinci kademe Fen Bilgisi öğretmenlerinin öğretimlerini etkileyen etmenlerin incelenmesi

Abstract

Kişinin doğal çevresini inceleyen bir bilim olarak fen, öğretim sürecinde yer alan en önemli derslerdendir. Fen öğretimi okul öncesinde, okulda ve tüm yaşam boyunca devam eden bir süreçtir. Fen dersi yapılan pek çok araştırmada öğrencilerin en çok zorlandıkları derslerin başında gelmektedir. Ülkemizdeki mevcut sınav sisteminin sonuçları da bunu doğrulamaktadır. Kişiyle ve doğal çevresiyle olan yakınlığı, konuyu ilgi çekici hale getirirken öğretmenlerde uygulama sırasındaki birçok zorluklarla karşılaşmaktadırlar. Bu çalışma ilköğretim ikinci kademe fen bilgisi öğretimine etki eden unsurların incelenmesi ve öğretmenlerin görev yaptıkları okulların fen öğretimi bakımından yeterlilik durumlarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, İstanbul ilinin Anadolu ve Avrupa yakasında yer alan toplam 10 ilçede görev yapmakta olan 103 ilköğretim ikinci kademe fen bilgisi öğretmeni ile yapılmıştır. İkinci kademe fen bilgisi öğretmenlerinin öğretimlerini etkileyen etmenlerin neler olduğu ve bu etmenlerin öğretmenlerin görev yaptıkları ortamlardaki yeterliliğinin araştırılması için 67 adet yönergeden oluşan ve birbirine paralellik gösteren 2 tane anket uygulanmıştır. Bu anketlere ÖEE ve ÖEEYD isimleri verilmiştir. Bu iki anketten başka birde öğretmenlere ankette yer alan yönergelerden öğretimlerini etkileyen etmenlerden kendilerini en fazla etkileyen 5 tanesini seçmeleri ve bunun nedeni açıklamaları istenmiştir. Çalışmanın bu kısmı mülakat şeklinde yüz yüze yapılmıştır. Sonuç olarak öğretmenler öğretimi etkileyen etmenler (ÖEE) anketinde yer alan yönergelerin çoğunluğunun öğretimlerini etkilediğini belirtmişlerdir. Öğretmenler öğretim yaptıkları ortam şartlarını ise birçok yönden yetersiz bulmuşlardır. Science, which investigates the natural environment of human beings, is one of the most important lecture subjects in the education. Teaching of science continues throughout the preschool and school periods and extends to a lifetime. According to many studies, science lectures are the hardest lectures for many of the students. The results obtained from our national examination system also confirm this fact. Although, its relations with the individual and his environment make science an interesting subject, teachers face many problems in practice. This study aimed to determine the factors affecting the instruction of science at secondary schools and to investigate the adequacy of the schools according to the teachers' point of view. 103 secondary level science teachers who work in 10 different counties in Istanbul have participated in this study. To investigate the factors affecting the instruction of science and the adequacy of the schools, 2 different but parallel questionnaires each of which includes 67 items, were prepared. These questionnaires are named as ÖEE -factors affecting instruction- and ÖEEYD -adequacy of the schools-, respectively. Also interviews with teachers were performed in which they were asked to choose 5 of the most important factors and explain reasons. As a result, teachers stated many of the items in the questionnaire as the factors which affect instruction. On the other hand, the teachers emphasized the inadequacy of the conditions in the teaching environment, from many respects.