Ahmed el-Gazzâlî’nin et-Tecrîd fî kelimeti’t-tevhîd’i ve Osmanlı Dönemi tercümeleri : metin-inceleme

Abstract

Bu çalışmada Ahmed el-Gazzâlî’nin Arapça olarak kaleme aldığı, Osmanlı döneminde farklı sûfîler tarafından tercüme edildiği görülen ve kelime-i tevhîd şerhi niteliğindeki eseri incelenmiştir. “Ahmed el-Gazzâlî’nin et-Tecrîd fî kelimeti’t-tevhîd’i ve Osmanlı Dönemi Tercümeleri: Metin-İnceleme” başlıklı çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Ahmed el-Gazzâlî’nin hayatına, eserlerine, tasavvufî tavrına ilişkin bilgi veren kaynakların ve et-Tecrîd’in değerlendirmesine ayrılmış; ikinci bölümde et-Tecrîd’in Osmanlı dönemi tercümeleri ve mütercimler inceleme konusu yapılmış; üçüncü bölümde ise söz konusu tercümelerin günümüz alfabesine ve imlâsına aktardığımız metinleri yer almıştır. Bu çalışmada Osmanlı dönemi tercümeleri günümüz alfabesi ve imlâsına aktarılırken Ahmed Mücâhid’in neşri esas alınmış, et-Tecrîd metninde karşılaşılan birtakım nüsha farklılıkları kavramsal aktarıma ve metin yapısına etkisi bağlamında işlenmiştir. Bu çerçevede Ahmed el-Gazzâlî hakkında bilgi veren kaynakların değerlendirilmesi ve et-Tecrîd’in Osmanlı dönemi tercümelerinin günümüz Türkçesine aktarılıp araştırmacıların dikkatine sunulması amaçlanırken, eserde yer verilen düşüncelerin tematik anlatımı ve içerik tahlili yapılmıştır.

In this study, Ahmad al-Ghazali's work, which was written in Arabic and translated by different Sufis during the Ottoman period, analyzed. It is a commentary on kelimat al-tawhîd. This study is titled Ahmad al-Ghazali's al-Tajrîd fî kelimat al-tawḥîd and its Translations in the Ottoman Period: Text and Study and consists of three sections. In the first section, the evaluation of the sources that provide information about Ahmad al-Ghazali's life, works, Sufi thought and his al-Tajrîd is carried out; in the second part, the Ottoman period translations of al-Tajrîd and its translators are analyzed. The third section is devoted to the texts of these translations, which we have transcribed into Latin alphabet. In this study, while translating the Ottoman translations, Ahmad Mujâhid's edition taken as a basis and the copy differences encountered in the text of al-Tajrîd analyzed in terms of their effects on the transmission of the conceptual structure and the text structure. In this framework, it is aimed to evaluate the sources that provide information about Ahmad al-Ghazali and to present the Ottoman period translations of al-Tajrîd to the attention of researchers by transferring them to today's Turkish, and to determine the position of the work among the works of Ahmad al-Ghazali with the thematic expression and content analysis of the thoughts in the work.