Hemodiyaliz hastalarının yaşam kalitesinin belirlenmesi ve hasta yakınlarının hastalara ilişkin algıladıkları yaşam kalitesi görüşleri ile karşılaştırılması

Abstract

Araştırma; 100 hemodiyaliz hastasının yaşam kalitesini ve yaşam kalitesini etkileyen faktörler ile hasta yakınlarının hastaların yaşam kalitesi üzerine görüşlerini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Yaşam kalitesi SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre; hastalar yaşam kalitelerini orta ve daha düşük düzeylerde algılamaktadırlar. Yaş, öğrenim durumu, medeni durum, yaşanılan yer, aile tipi ve gelirin gideri karşılama durumu, hastalık ve diyaliz süresi, hastalık ve hemodiyalize ilişkin eğitim alma, önerilen diyet programına ve ilaç tedavisine uyma ve eritropoietin tedavisi alma durumu ile hastalık semptomlarından baş ağrısı, baş dönmesi, kaşıntı, kemik ağrısı, konsantrasyon güçlüğü, barsak hareketlerinde düzensizlik, nefes darlığı ve yürüme / koşma esnasında dinlenme ihtiyacı hissetme, aşırı yorgunluk yaşam kalitesinin bazı boyutlarını etkilemektedir. Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların yakınları hastalarının; zindelik / yorgunluk ve esenlik yaşam kalitesi boyutlarını yüksek, sosyal fonksiyon ve fonksiyonel durum yaşam kalitesi boyutlarını ise hastalara göre daha düşük algılamaktadırlar. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda; hemodiyaliz hastalarının yaşam kalitesinin belirli aralıklarla ailenin de hastaların yaşam kalitesi üzerine görüşleri alınarak değerlendirilmesi, yaşam kalitesinin yükseltilmesine yönelik yorgunluğun giderilmesi, aneminin önlenmesi, diyet programına ve ilaç tedavisine uyumun artırılması ve semptom kontrolünün sağlanması önerilmiştir. This study is planned to identify the quality of life (QOL) of 100 hemodialysis patients and factors that affect it, and to define the viewpoints patients' relatives about the patients' QOL. We used SF-36 as main measurement tool. According to the findings of the study the QOL, as the patients perceived it, ranged between average and below average. Factors that effect the QOL are age, education, marital status, residence, family type, income, duration of illness and hemodialysis, being educated on the illness and hemodialysis, compliance to prescribed diet and medication, and receiving erythropoietin treatment. The QOL is also influenced by the symptoms of illness, including headache, dizziness, itch, bone ache, concentration difficulties, irregular bowel movements, respiratory distress, and feeling the necessity to rest while walking or running and extremely fatique. The relatives perceive energy / fatigue and well-being in SF-36 more optimistically, social functioning and functional status in SF-36 more pessimistically, when compared to the patients. In the light of the findings obtained from the study, it is suggested to periodically assess the QOL of hemodialysis patients considering the viewpoints of the family on the QOL. We also recommend that management of fatigue and anemia, establishing better compliance to diets and medications and controlling symptoms to increase QOL.