Türkiye'de çeviri eğitiminin yapısal sorunları ve çözüm önerileri

Abstract

1970’li yıllardan itibaren bağımsız bir bilim alanı olarak kendi bilimsel sınırlarını çizmeye başlayan çeviribilim alanı, kuramsal, betimleyici ve uygulamalı alanlar olmak üzere üç temel üzerine yapılandırılmıştır. Akademik çeviri eğitimi ise çeviribilimin uygulama alanı olarak ortaya çıkmıştır. Türkiye’de ilk çeviribilim bölümleri 80’li yıllarda kurulmaya başlanmıştır. Başlangıçta İngilizce Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı olarak eğitime başlanmış daha sonra Fransızca ve Almanca Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalları açılmıştır. Günümüzde ise birçok üniversitede lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde farklı dillerde çeviri eğitimi verilmektedir. Türkiye’de geçmişi 40 yılı bulan çeviri eğitimi alanında, aradan geçen süre zarfında birtakım yapısal sorunlar ortaya çıkmış ve ne yazık ki bu sorunlara günümüze kadar çözümler üretilememiştir. Bu durum çeviri eğitiminin niteliğini ve verimini düşürürken zaman ve emek israfına neden olmakta, hem bu alanda çalışan bilim adamlarını hem de öğrencileri olumsuz etkilemektedir. Çeviri eğitimine daha bilimsel yaklaşılması, etkin ve verimli bir eğitim ortamı oluşturulması ve nitelikli çevirmenler yetiştirilmesi için mevcut sorunların ve belirsizliklerin ortadan kaldırılması önem arz etmektedir. Çözüm üretmek için öncelikle mevcut yapısal sorunların neler olduğunun ortaya konulması ve çözüme kavuşturulması için adımlar atılması gerekmektedir. Bu çalışmada Türkiye’de akademik çeviri eğitimi alanındaki yapısal sorunlar ele alınmakta ve çözüm önerileri sunulmaktadır. Böylelikle daha etkili ve daha verimli bir çeviri eğitimi gerçekleştirilmesine katkı sunulmaya çalışılmaktadır.The field of translation studies, which started to draw its own scientific boundaries as an independent field of science since the 1970s, is structured on three bases: theoretical, descriptive and applied fields. Academic translation training has emerged as the application area of translation studies. The first translation studies departments in Turkey began to be established in the 1980s. Initially, education was started as an English Translation and Interpretation Department, then French and German Translation and Interpretation Departments were opened. Today, many universities offer translation training in different languages at undergraduate, graduate and doctoral levels. In the field of translation training, which has a history of 40 years in Turkey, some structural problems have emerged in the intervening period and unfortunately, solutions to these problems have not been produced until today. While this situation reduces the quality and efficiency of translation training, it causes wastage of time and effort, negatively affecting both scientists working in this field and students. It is important to eliminate the existing problems and uncertainties in order to approach translation training more scientifically, to create an effective and productive educational environment and to train qualified translators. In order to produce a solution, it is necessary to reveal what the existing structural problems are and to take steps to solve them. In this study, structural problems in the field of academic translation training in Turkey are discussed and solutions are offered. Thus, it is tried to contribute to the realization of a more effective and efficient translation training.