İşçinin İş Görme Borcunu İfa Etmemesi Sebebiyle İşverenin Haklı Nedenle Fesih Hakkı

Abstract

İş sözleşmesi; iş görme, ücret ve bağımlılık unsurlarından oluşan bir sözleşmedir. Bu unsurlardan iş görme, işçi üzerinde somutlaşan bir borç olarak karşımıza çıkmaktadır. İşçinin iş görme borcunu sözleşmede öngörülen biçimde işin niteliğinin ve sahip olduğu kişisel özelliklerin gerektirdiği biçimde ifa edilmesi gerekir. Aksi durumda, iş görme borcunun ihlali söz konusu olur. İşçinin iş görme borcunu gerektirdiği gibi yerine getirmemesi halinde eksik ifa veya iş görme borcunun hiç ifa edilmemesi söz konusu olacaktır. İşçinin iş görme borcunu ihlal etmesi halinde işverenin buna karşı çeşitli yaptırımlara başvurması mümkündür. Bu yaptırımlardan en ağırı ve dolayısıyla iş hukuku bakımından en önemli olanı işçinin iş sözleşmesinin feshi halidir. İşçinin iş görme borcunu gereği gibi yerine getirmemesi halinde geçerli nedenle fesihten iş görme borcunun hiç yerine getirilmemesi halinde ise haklı nedenle fesihten bahsetmek mümkündür. İşverenin haklı nedenle fesih hakkına ilişkin olarak 4857 sayılı İş Kanununda düzenleme yapılmış olmakla birlikte haklı nedenler sınırlı sayıda düzenlenmemiştir. Bu bağlamda işçinin iş görme borcunu hangi durumda ihlal ettiği ve bu durumun haklı nedenle fesih sebebi olarak kabul edilip edilemeyeceğinin tartışılması gerekmiştir. Biz de çalışmamızda işçinin iş görme borcunu hiç yerine getirmemiş olması halinde işverenin hangi durumlarda haklı fesih hakkını kullanabileceği hususunu değerlendireceğiz. Bu bağlamda ilk olarak işçinin iş görme borcunun kapsamı ve hangi durumda iş görme borcunun hiç yerine getirilmemiş olacağı; daha sonra da işverenin haklı nedenle fesih hakkının doğum anı ve bu hakkın hangi durumlarda ve nasıl kullanılabileceği üzerinde durulacaktır.

Labour contract is a contract which consists on, performing duties, wage and dependency. From those elements, performing duties is as a debt embodied on the labour. The employee must perform his / her duties as required by the nature of the work as stipulated in the contract and by his / her characteristics. Otherwise, there will be a violation of the contract. In case the employee fails to fulfil his / her duty as required, there is a situation of incomplete performance or non-performance of his / her duties. The employer can resort to various sanctions if the employee breaches his debt. The most severe of these sanctions and therefore the most important in terms of labour law is the termination of the employee’s labour contract. It is possible to speak of termination for a valid reason if the employee fails to fulfil his duty and termination for a justifiable reason if the employee’s duty of debt is not fulfilled at all. Although the employer’s right to termination for a rightful reason has been regulated in the Labour Law No. 4857, the rightful reasons are not limited. In this context, it was necessary to discuss the situation in which the worker violated his duty to work and whether this could be considered as a reason for termination without summary. In our study, we will evaluate the situation in which the employer can exercise the right of termination in case the employee has never fulfilled his / her debt. In this context, firstly, the scope of the obligation of performing the duties of the labour and in which case the working debt has never been fulfilled; then, the right of termination of the employer for a good cause and the moment of birth and the circumstances under which this right can be exercised will be discussed.