Yazılı basında sivil itaatsizlik “gezi parkı örneği”

Abstract

Hukuk devleti içerisinde, ciddi haksızlıklara karşı tüm yasal yollar denenip sonuç alınamadığında, şiddetsiz, aleni, yasaya aykırı ve çiğnenen hukuk normunun sonuçlarına katlamayı göze alarak, haksızlığın giderilmesine yönelik gerçekleştirilen eyleme sivil itaatsizlik denilmektedir. Haksızlıklara karşı bir direnme biçimi olarak adlandırılan sivil itaatsizlik, kendine özgü özellikleri sayesinde diğer eylem türlerinden farklılık göstermektedir. Şiddetsiz bir yapıya sahip olan sivil itaatsizliğin literatüre kazandırılmasında Sokrates, Henry David Thoreau, Mahatma Gandhi ve Martin Luther King gibi isimler büyük rol oynamıştır. Yasal olmayıp meşru bir yapıya sahip olan sivil itaatsizlik, çağlar boyunca ciddi haksızlıkların ortadan kaldırılmasında erdemli insanların başvurduğu bir eylem türü olmuştur. Gazete haberlerinin içerik analizine dayanan bu çalışmanın amacı, 27 Mayıs 2013 tarihinde başlayıp, kısa sürede Türkiye’nin birçok şehrine yayılan Gezi Parkı eylemlerinin, Türkiye yerel basınında, haksızlıklara karşı şiddetsiz bir eylem biçimi olan sivil itaatsizlik olarak mı yansıtıldığı, yoksa farklı amaçlara hizmet eden bir eylem olarak mı yansıtıldığının belirlenmesidir.

The protest— non-violent, overt, illegal and envisaged to bear the consequences of the transgressed legal norm— to overcome the injustice when all the legal procedures within the constitutional state are tried and be of no use is called civil disobedience. Being named as a form of resistance against injustice, civil disobedience differs from other protests thanks to its unique features. The addition of civil disobedience, a non-violent practice, into litterateur has become possible via the ideas of important thinkers such as Socrates, Henry David Thoreau, Mahatma Gandhi and Martin Luther King. Civil disobedience which has a non-legal but legitimate nature, has become a type of protest staged down the ages by virtuous people trying to remove serious injustice. This research relying on content analysis of newspaper reports aims at determining Gezi Parki protests, which started on May 27, 2013 and spread into many cities in Turkey in a short period, are whether represented as an act of non-violent civil disobedience against injustice or as an act serving for different purposes in Turkish local press.