Sosyal medyanın kitleselleştirici ve yalnızlaştırıcı etkisi

Abstract

Web 2.0’la birlikte iletişimi çoktan çoka, karşılıklı ve eş zamanlı hale getiren “yeni medya”nın kullanıcı sayısı hızla artmaktadır. Yeni medyanın en önemli mecralarından biri olan “sosyal medya” ise, daha çok kişinin giderek daha çok zaman geçirdiği ve fiziksel dünyadan koparak sanal bir formda kitleselleştiği yeni bir uzam olarak karşımıza çıkmaktadır. Yeni bir sosyalleşme şekli olarak sunulan sosyal medya, aslında, içinde hem yalnızlaşmayı hem de dağılgan da olsa yeni kitleselleşme biçimlerini barındırmaktadır. Bu kitlesellik birbirinden kopuk olarak farklı mekânları paylaşsa da aynı görsel kültüre, aynı iletilere, aynı söylemlere, yani aynı kültür formlarına maruz kalma ya da bunları paylaşma özellikleri göstermektedir. Bu kültürel atmosfer içinde sosyal medyanın kullanıcıları bireyselleştirip bireyselleştirmediği de tartışmalı bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Sanal ve çoklu kimlik edinebilme olanakları bireyselliğin gelişiminin önünde engel olarak durmaktadır. Bu olgular çerçevesinde sosyal medyanın hem kitleselleştirici hem de yalnızlaştırıcı etkileri ele alınmış hem de faydalarının yanı sıra bağımlılık, mahremiyet algısında değişiklik, sanal benlik oluşumu gibi sosyolojik ve psikolojik etkilere dikkat çekilmiştir.

“New media”, which makes communication many-to-many, mutual and simultaneous with Web 2.0, is rapidly increasing the number of its users. “Social media”, the most significant channel of new media, appears to be a new space where more people spend most of their time and socialize in a virtual platform by disconnecting themselves from the physical world. In fact, social media, which is presented as a new socialization style, involves both becoming isolated and new socialization forms even though they are scattered. This socialization shares different areas and they are scattered from each other; however, they show features of sharing and being exposed to the same visual culture, the same discourses, in other words the same culture forms. Whether social media individualize users in this cultural atmosphere or not appears to be a controversial problem. Opportunity of being able to get virtual and multiple identities stands as an obstacle in front of the development of individualization. Within the framework of these facts, both massification and isolative effects of social media are discussed; sociological and psychological effects such as addiction, changes in privacy perception and virtual identity formation as well as the benefits of social media are pointed out.