Publication: Üstün yetenekli olan ve olmayan ergenlerin algıladıkları anne baba tutumları ile uyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Abstract
Araştırmanın amacı; üstün yetenekli olan ve olmayan ergenlerin, çocukluk dönemlerine ilişkin olarak algıladıkları anne-baba tutumları ile uyum düzeyleri arasında ki ilişkileri araştırmaktır. Araştırmada, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma grubu, 1999-2000 öğretim yılında Atatürk Fen Lisesi ikinci sınıflarında okuyan 113 üstün yetenekli ergen ile, genel bir lise olan Mehmet Beyazıt Lisesinde okuyan 96 ergenden oluşmaktadır. Ergenlerin uyum düzeylerini belirlemek için HKE, anne-babanın çocuk yetiştirme tutumlarını belirlemek için de AAD Envanteri kullanılmıştır. Üstün yetenekli ergenler ile üstün yetenekli olmayan ergenlerin uyum düzeyleri arasında bir farklılık olup olmadığı; Bağımsız Grup t Testi ile sınanmıştır. Aynı şekilde iki grubun anne-babaları için algıladıkları çocuk yetiştirme tutumları arasında anlamlı bir fark olup, olmadığı da yine Bağımsız Grup t Testi ile sınanmıştır. Üstün yetenekli olan ve olmayan ergenlerin anne-baba tutumları ile, uyum düzeyleri arasındaki ilişkiyi sınamak için ise, Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı tekniğinden yararlanılmıştır. İstatistik işlemler sonucunda; üstün yetenekli ergenlerin akranlarından daha uyumlu olduğu ve anne-babalarını tutarlı disiplin uygulayan,ilgili ve şefkatli, amaçlarına ulaşmada onları destekleyen ebeveynler olarak algıladıkları,üstün yetenekli olmayan ergenlerin ise,anne-babalarını; başarı için baskı uygulayan, ebeveynler olarak algıladıkları tespit edilmiştir. Üstün yetenekli ergenlerin anneleri için; başarı için baskı, ayrıcalıklardan yoksun bırakma, ilgi--şefkat göstermeme davranışlarını algıladıklarında sosyal uyumları bozulurken,fiziki ve duygusal ceza ile koruyucu tutumları algılamalarında ise, bütün uyum boyutları bozulmaktadır. Diğer yandan, amaçlara ulaşmada yardımcı olma davranışını anne için algılamadıklarında uyumları bozulmayan üstün yetenekli ergenin,aynı davranışı baba için algılamadığında uyumu bozulmaktadır. Standartların belirsizliği yada disiplinin tutarsızlığı ise,üstün yetenekli ergenin uyum düzeyini etkilememiştir.
The study aimed to investigate the relationship between perceptive parental attitudes and adaptation degrees of gifted & non -gifted adolescents related to their childhood-2 groups' adaptation & parental altitudes were according to the perception which was measured by inventory of PPB The correlational design was used in this study. The sample was consisted of Atatürk Fen Lycee's 113 second class gifted & Mehmet Beyazıt Lycee's 96 non-gifted adolescents. For adaptation Hacettepe Personality Inventory & for parental child-rearing attitudes Inventory of Perceptive Parental Behaviours(PPB) were used. Both of the differences between 2 groups' adaptation & perceptive parental attitudes were analysed by using t-test for independent samples. Also Pearson Produnt Moment Correlation was used to see the relationship between 2 groups' adaptation & parental attitudes. Findings indicated that gifted adolescents adapt better than their non-gifted peers & they perceive their parents as they have nurturance, instrumental companionship & principled discipline. However non-gifted adolescents perceive their rents as people who have achievement pressure. For mother of gifted adolescent: When there are achievement pressure, deprivation of priviledges & no nurturance, their social adaptation; & when there are physical & affective punishment, protective attitudes then their general, social &personal adaptations are negatively affected. In the other hand, when gifted adolescents perceive their mothers as they have instrumental companionship, adaptation isn't affected, whereas for fathers this attitude destroys general adaptation as their peers. Parents' predictability of standards & principled discipline as perceived by their children, don't affect their adaptation anyway.
The study aimed to investigate the relationship between perceptive parental attitudes and adaptation degrees of gifted & non -gifted adolescents related to their childhood-2 groups' adaptation & parental altitudes were according to the perception which was measured by inventory of PPB The correlational design was used in this study. The sample was consisted of Atatürk Fen Lycee's 113 second class gifted & Mehmet Beyazıt Lycee's 96 non-gifted adolescents. For adaptation Hacettepe Personality Inventory & for parental child-rearing attitudes Inventory of Perceptive Parental Behaviours(PPB) were used. Both of the differences between 2 groups' adaptation & perceptive parental attitudes were analysed by using t-test for independent samples. Also Pearson Produnt Moment Correlation was used to see the relationship between 2 groups' adaptation & parental attitudes. Findings indicated that gifted adolescents adapt better than their non-gifted peers & they perceive their parents as they have nurturance, instrumental companionship & principled discipline. However non-gifted adolescents perceive their rents as people who have achievement pressure. For mother of gifted adolescent: When there are achievement pressure, deprivation of priviledges & no nurturance, their social adaptation; & when there are physical & affective punishment, protective attitudes then their general, social &personal adaptations are negatively affected. In the other hand, when gifted adolescents perceive their mothers as they have instrumental companionship, adaptation isn't affected, whereas for fathers this attitude destroys general adaptation as their peers. Parents' predictability of standards & principled discipline as perceived by their children, don't affect their adaptation anyway.