Huzurevinde kalan yaşlılarda sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam doyumu

Abstract

Bu çalışma, huzurevinde kalan yaşlıların sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam doyumlarının incelenmesi amacıyla karşılaştırmalı tanımlayıcı ve ilişkisel olarak planlanmıştır. Araştırmanın evren ve örneklemini, İstanbul il sınırları içinde bulunan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna bağlı, 5 huzurevinden araştırma için izin alınan Bahçelievler Huzurevi, Zeytinburnu Semiha Şakir Huzurevi ve Maslak İzzet Baysal Huzurevinde kalan 148 yaşlı birey oluşturmaktadır. Bu huzurevlerinde kalan ve çalışmaya katılmayı kabul eden tüm yaşlılara ulaşılması hedeflendiğinden ayrıca örneklem belirlemesine gidilmemiştir. Araştırma 24.12.2001 - 10.03.2002 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, literatür bilgileri doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu (Ek 1), Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ölçeği (Ek 2) ve Yaşam Doyumu Ölçeği (Ek 3) kullanılmıştır. Çalışmanın verileri, bilgisayar ortamında yüzdelik, Anova, Kruskal Wallis, Student t, Mann Whitney U testleri ve korelasyon analizi kullanılarak istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda; yaşlı bireylerin SYBD ölçeği toplam puanı / alt grup puan ortalamaları ile cinsiyet, eğitim, ekonomik durum, iş durumu, sosyal güvence, kronik hastalık durumu, yaşamının en uzun bölümünü geçirdiği yer, destek olan yakının varlığı, huzurevinde kalma nedeni arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunmuştur (P<0,05). Yaş, medeni durum, huzurevinde kalma yılı ve fiziksel engel durumuyla SYBD ölçeği toplam puanı / alt grup puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunmamıştır (P>0,05). Yaşlı bireylerin, yaşam doyumu ölçeği puan ortalaması ile huzurevinde kalma nedeni arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunmuştur (P<0,05). Yaşam doyumu ölçeği puan ortalaması ile yaşlı bireylerin diğer özellikleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunmamıştır (P>0,05). Yaşam doyumu ölçeği puanı ile SYBD ölçeği puanı arasında orta derecede pozitif ilişki vardır (r=0,615; P<0,001). Sonuç olarak, yaşlı bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını gerçekleştirme düzeyi arttıkça, yaşam doyumunun arttığını söyleyebiliriz. The aim of this research was to find definitions for healthy lifestyle behaviors and life satisfactions seen in old people living in retirement homes by making comparisons between healthy lifestyle behaviors and making investigations about life satisfactions. We also planned these investigations in relation to each other. The universe and the sample of this research was made by the direction of the permission given for 5 retirement homes belonging to Social Service and Society for Protection of Children inside İstanbul province, for doing this investigation. Therefore, we made the universe and the sample for this research by 148 old people who are living in Bahçelievler Retirement Home, Zeytinburnu Semiha Şakir Retirement Home and Maslak İzzet Baysal Retirement Home. We also aimed to reach these all old people who accepted to be a part of this study and made therefore a sample definition. This study was performed during the period of 12.24.2001 - 03.10.2002. As data collection instruments were used a survey form prepared in the direction of literature knowledges by the investigator (supplement 1), the Healthy Lifestyle Behavior Scale (supplement 2) and the Life Satisfaction Scale (supplement 3). Datas were evaluated statistically by using percentages, Annova, Kruskal Wallis, Student-t, Mann Whitney -U tests and correlation analysis in the presence of a computer. As a result ot this study, we found a significant difference (P=0.05) between the average of total points/ sub group points of SYBD scale and gender, education, social security, presence of chronic illness, place where they spent the longest time of their life, presence of a relative who gives support, reason for to stay in a retirement home. There was no significant difference (P>0.05) between the average of total points/ sub group points and age, marital status, years of staying in a retirement home and physically insufficiency. İn older individual we found statistically a significant difference between the average point of life satisfaction and the reason for staying in a retirement home (P<0.05). But there was no significant difference (P>0.05) between the average point of life satisfaction and the other characteristics of older people. We found a mediate pozitif relation between the life satisfaction scale point and the total SYBD scale point (r=0.615; P<0.001). We concluded that life satisfaction increases when higher level of healthy lifestyle behaviors are shown by the older persons.