Çokuluslu işletmelerin riskleri ve artan terör riskiyle gelen yeni dünya düzeni

Abstract

Çokuluslu şirketlerin, yatırımlarında karşılaştıkları pekçok risk vardır. Bunların başında döviz kuru ve faiz riski gelir. Bu risklerden korunmanın içsel ve dışsal yöntemleri vardır. İçsel teknikler netting, matching, leading, lagging, fiyatlama politikası, aktif-pasif yönetimi ve çeşitlendirmedir. Dışsal teknikler ise vadeli piyasalar, faiz ve döviz swapı, kısa dönem borçlanma, futures, opsiyon ve factoringtir. Şirketlerin dikkate aldığı diğer bir risk ise ülke riskidir. Bu risk çeşidi, ülkenin çevresel faktörlerinden kaynaklanır. 11 Eylül 2001'de Amerika'ya yapılan saldırı sonrasında dikkatleri çeken terör riski, ülke riski içindeki en önemli etken haline gelmiştir. Gerçekleştirilen saldırının asıl hedefi gelişmiş ülkeler ve küreselleşmedir. Artan terör riski, çokuluslu şirketlere yeni güvenlik önlemleri ve dolayısıyla da ek maliyetler getirmektedir. Uluslararası ticaretteki bu risk, yeni bir vergi etkisi yaratmaktadır. Şirketlerin yatırım kararları değişmektedir. Bu çalışma ile çokuluslu şirketlerdeki ve uluslararası ticaretteki değişiklikler anlatılmaya çalışılmıştır. Multinational corporations have lots of risks in their investments. Foreign exchange risk and interest rate risk are the main issues. There are internal and external techniques of hedging. Internal techniques are netting, matching, leading, lagging, pricing policy, asset and liability management and diversification. External tehniques are forwards, exchange rate and interest rate swaps, short-term borrowing, futures, options and factoring. One another risk of multinationals is country risk which occurs from environmental factors. After the terrorist attack to USA on 11th September 2001, terror risk became the most important issue of country risk. The main aims of the attack was developed countries and globalisation. Multinationals need more security beacuse of the increased terror risk which also increases the defensive expenses of corporations. Increased costs have an effect of a new tax. Investment strategies are changing. Changing trends of multinationals and cross-border commerce are explained with this study.