Öğrenci Sosyal Kulüpleri Bağlamında Öğretmen Adaylarının Sosyal Sorumluluk Temelli Liderlik Deneyimlerinin İncelenmesi

Abstract

Üniversite öğrencilerinin öğrenci kulüplerine katılmaları sosyal ilişkileri geliştirme, disiplinlerarası işbirliğini geliştirme, takım halinde çalışmayı öğrenmeyi geliştirme gibi aktiviteleri güçlendirdiği bilinmektedir. Üniversite öğrencilerinin liderlik süreci ve kapasitesinin gelişiminde öğrenci kulüplerinin önemi farklı ülke bağlamında oldukça tartışılan bir araştırma alanıdır. Buna karşın, özellikle öğretmen adayı olan üniversite öğrencilerinin öğrenci kulüplerine katılımlarının getirdiği deneyimler ve öğretmen adaylarının kulüp aktivitelerinde liderlik süreci ve kapasitesinin geliştirmelerine yönelik araştırmalar azınlıktadır. Sadece üniversite öğrencilerinin liderlik süreci ve kapasitesinin geliştirilmesi konusunda farklı ülke bağlamlarında yapılan bir araştırma son sınıf üniversites öğrencilerinin sadece % 35'i.nin 4. sınıfın son dönemine kadar bir liderlik geliştirme deneyimi yaşadığını ortaya koymaktadır(Marrott-Hamann, 2016). Öğretmen adaylarından yetiştirecekleri öğrencilerin kişisel ve akademik gelişimlerinde liderlik süreci geliştirmeleri beklendiği göz önünde bulundurulduğunda informal bir liderlik geliştirme süreci sunan öğrenci kulüpleri deneyimleri araştırılması gereken bir konu olarak görülmektedir. Özellikle liderlik gelişimde öğretmen adayları düşünüldüğünde sosyal sorunların çözümünde sosyal ve etik bakış açıların önemli rol oynadığı bir liderlik süreci olarak sosyal sorumluluk temelli liderliği nasıl deneyimledikleri önem arz etmektedir. Sosyal sorumluluk temelli liderlik öncelikle sosyal sorunlara getirilen bakış açılarını etik ve sosyal olarak uygun uygulamalar açısından değerlendirir. Üniversitelerin ülkenin gelecek vatandaşlarını yetiştirmekte olduğu göz önünde bulundurulduğunda, üniversitelerin toplumu geliştirecek değişimleri gerçekleştirecek öğrencilerin liderlik kapasitelerini geliştirme konusunda baskı altında oldukları görülmektedir. Bu durumla ilişkili olarak, öğrencilerin liderliği bir liderlik alanı olarak ele alındığında günümüz görüşlerinin öğrenci liderliğini sosyal değişim öncüleri olarak tanımladığı görülmektedir ( Soria vd. 2013). Öğretmen adayı olan üniversite öğrencilerin liderlik gelişimi düşünüldüğünde ve öğretmenlik mesleğinden beklentilerden birinin de toplumun değerlerinin korunması için bireyleri eğitmek olduğu göz önünde bulundurulduğunda sosyal sorumluluk temelli liderlik gelişiminin önemi öne çıkmaktadır. Sosyal sorumluluk temelli liderlik benlik farkındalığı, tutarlılık, adanmışlık, ortak amaçlar, işbirliği, vatandaşlık ve değişimle baş edebilmeyi gerektirmektedir (Martin vd, 2014). Bu açıdan, kişisel gelişimi destekleyerek eşitsizliğe karşı uygulamalarda bulunabilmeyi geliştirme, kolektif eforu geliştirme gibi sosyal sorumluluk temelli liderliğin alanları öğretmen adaylarının liderlik gelişiminde göz önünde bulundurulması gereken alanlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Sosyal temelli liderlik gelişiminin üniversite öğrencilerinde sağlanmasında çeşitli uygulamalar incelenmiştir. Özellikle akranlarıyla sosyokültürel tartışmalarda , aktivitelerde bulunmanın sosyal sorumluluk temelli liderliği geliştirdiği bilinmektedir (Stenta ve McFadden, 2015). Sözkonusu tartışmaların yapay bir şekilde düzenlenmeden doğal ortamında gelişmesine olanak veren öğrenci kulübü deneyimlerine kulak vermek gerekmektedir. Bu açıdan, araştırmada öğretmen adaylarının sosyal sorumluluk temelli liderlik açısından öğrenci kulüplerine katılımın nasıl deneyimlendiği incelenmiştir.