Hersekzade Ahmet Paşa Külliyesi

Abstract

Hersekzade Ahmet Paşa Külliyesi XVI. yüzyıl’da inşaa edilmiş ancak günümüze korunarak gelememiş külliye örneklerinden biridir. Gerek geçen zaman, gerek bölgede yaşanan önemli depremler ve gerekse yeterli özenin gösterilmemesi gibi nedenler bu durumda etkili olmuştur. Dönemin yazarlarından varlığını öğrendiğimiz hanların ve mektep binasının bugün izlerine dahi rastlanmamaktadır. Külliye mevcut durumu itibariyle Cami, Hamam ve Su Deposundan ibarettir. Cami bir kaç kez tadilat geçirerek orjinalliğini kaybetmiştir. Merkezi planlı, ufak ve oldukça sade bir yapı olan Hersekzade Ahmet Paşa cami kubbeli iken geçirdiği ağır hasarlar nedeniyle kırma çatı ile örtülmüştür. İç mekanda mihrap ve minber dışında özgünlüğünü koruyan öge yoktur. Cami bahçesindeki Hersekzade’ye ait olan mezar yapısı ise, külliye topluluğu içinde ve aynı zamanda genel mezar yapıları içinde ilginç bir örnektir. Bir set üzerindeki mezara dokuz basamakla çıkılır. Basamaklardan sonra bir kapıdan girilen mezar yapısının üzeri açıktır. Caminin bahçesinde Hersekzade’nin mezarından başka iki mezar daha bulunmaktadır. Hamam, cami gibi ufak ve sade bir yapıdır. XII. ve XIII. yüzyıl. hamamlarında olduğu gibi cümle kapısından direk soyunmalık kısmına girilir. Bütün mekanlar ufak bir kare içine sıkıştırılmış gibidir. Bugün bir harebeye dönmüş yapının içinde inşaa edildiği döneme ait hiçbir iz kalmamıştır. Beden duvarları ve mekanların üzerini örten aynalı tonoz, kubbe ve beşik tonoz yinede zamana karşı direnerek bize yapı hakkında az da olsa bilgi vermektedir. Külliye grubunun bir diğer yapısı su deposudur. Almaşık duvar tekniği ile inşaa edilmiş olan deponun üzeri tonozla örtülerek, dıştan kiremit ile kaplanmıştır. Mermer bardaklığı ve oturma sekisinin bir kısmı bugün orjinal halinden kalan kısımlarıdır. NDEKİLER .............................................................................................. I ÖNSÖZ ..........................................................................................................II............................................................................................................III ABSTRACT.................................................................................................. IV 1. GİRİŞ...........................................................................................................1 1.1. Konun Çerçevesi / Niteliği....................................................................1 1.2. Kaynak ve Yayınlar...............................................................................1 1. 3. Yöntem .................................................................................................5 1.4. Külliye Çevresi Coğrafi Konum ve Tarihçesi.......................................6 1.5. Hersekzade Ahmet Paşa Hayatı ..........................................................11 2. HERSEKZADE AHMET PAŞA KÜLLİYESİ .....................................16 2.1. Durum Planı ........................................................................................16 2.2. Cami ....................................................................................................17 2.3. Hamam................................................................................................20 2.4. Su Deposu ...........................................................................................21 2.5. Hersekzade Ahmet Paşa Mezar Yapısı ve Diğer Mezarlar .................22 3. SONUÇ......................................................................................................26 KAYNAKLAR..............................................................................................28 HARİTALAR................................................................................................31 PLANLAR.....................................................................................................33 FOTOĞRAFLAR .........................................................................................44 HARİTA, PLAN VE FOTOĞRAF LİSTESİ.............................................76