Mortgage sisteminde menkul kıymetleştirme (seküritizasyon): bir uygulama

Abstract

ABD’de 2008 yılında yaşanan mortgage (ipotekli konut kredileri) krizi sebebiyle dikkatler dünyadaki mortgage sistemi üzerine çekilmiştir. Özellikle ABD’deki mortgage sistemindeki ve mortgage kredileri üzerinden üretilen türev ürünlerdeki aksaklıklar krizin çıkmasında etkili olmuştur. Türkiye’de 21.02.2007 tarihinde mortgage sistemi kanunlaştı. Bununla birlikte SPK tebliğiyle ipotekli krediler üzerinden menkul kıymet çıkartma bir sisteme oturtuldu. Türkiye’de buna göre konut kredileri; bankalar, katılım bankaları, tüketici finans şirketleri ve finansal kiralama şirketlerince verilmektedir. Son yıllarda enflasyon ve faiz oranlarının düşmesiyle de mortgage sistemi krize kadar cazip gelmekteydi. Ülkemizde mortgage sistemi yeni olduğu için buna dayalı menkul kıymetleştirme faaliyeti henüz başlamamıştır. Bu yüzden çalışmamızın son bölümünde de yer aldığı gibi menkul kıymetleştirme faaliyetinin temeli olan konut kredilerinden hareket edilerek bir model kurulmuştur. Model EViews 6 ekonometri paket yardımıyla kurulmuştur. Buna göre konut kredileri üzerinde kredi hacminin, para arzının, kira fiyatlarının ve yaşanan 1994 ve 2001 krizinin etkili olup olmadığı araştırılmıştır. Buna göre. 1’e yaklaştıkça modelin açıklayıcılığının arttığına işaret eden R2, 0.85 olup bu modelde oldukça yüksektir. Konut kredilerindeki değişimin yüzde 85’i bağımsız değişkenlerdeki değişim ile açıklanabilmektedir. Konut Kredileri, İpotekli Konut Kredileri, Menkul Kıymetleştirme, İpotekli Konut Kredilerin Menkul Kıymetleştirilmesi, Kredi Hacmi, Para Arzı, Kira Fiyatları, Otokorelasyon, Değişken Varyans

The 2008 mortgage crisis (home mortgage credit) experienced in the USA focused attention on the global mortgage system in general. In particular, the breakdown of the US mortgage system and derivatives based on mortgage credits were identified as instrumental in the outbreak of the crisis. Turkey legislated its mortgage system on 21.02.2007. Simultaneously, a Capital Markets Board (CMB) communique established a system of mortgage credit-based securities. According to this mortgage credits in Turkey were provided by; finance banks, participation banks, consumer finance companies and leasing companies. Over recent years, in a climate of falling interest rates, the mortgage system, right up to the crisis, had appeared attractive. As our country’s mortgage system remains in its infancy, a sytem of securities based upon it has yet to come into existence. This is why in the final chapter of our study we have created a mortgage credit model that envisages such securitization. The model was created using the Eviews 6 econometric packet program. Accordingly, and based on home credits, research was done into credit volume, money supply, rental prices and whether or not the crises of 1994 and 2001 were instrumental. Accordingly, the model’s R2 is high. As it approaches 1, the R2 in this model, itself a sign of rising, is quite high at the 0.85% level. We note that the change in home credits may be 85% accounted for by changes in independent variables. Key Words: Housing Credits, Mortgage Credits, Securitization Mortgage Backed Securities, Home Credits, Credit Volume, Money Supply, Rental Prices, Autocorrelation Variable Variance.