1990'lardan 2000'lere Türk televizyon dizilerinde değişen suçlu temsilleri

Abstract

Bu araştırma, Türk Televizyon Dizileri’nde canlandırılan suçlu karakterlerinin 2000'ler sonrası tasarlanma ve algılanma süreçlerinin geçirdiği değişimi konu alır. Bu değişimle işaret edilen, karakterlerin ilk Türk televizyon dizilerinde ortaya konan kötü özelliklerinin yanı sıra, 2000 sonrası örneklerde iyi metaforların karaktere yüklenmesiyle oluşan olumlu imajdır. Türkiye’de televizyon yayıncılığı ilk olarak 1968 yılında TRT aracılığı ile başlamış olup ilk TV dizisi Kaynanalar, 1974 yılında çekilmiştir. O dönem içerisinde çok sevilen Kaynanalar dizisini, yine TRT eliyle yapılan onlarca dizi takip etmiştir. 1990 yılında Star TV’nin yayın hayatına başlamasıyla birçok özel kanal kurulmuş, Türkiye’de tek kanallı dönem sona ermiştir. Türk televizyonlarının en parlak dönemini yaşadığı bu yıllarda pek çok farklı içerik üretilmiştir. Bu içeriklerden en fazla rağbet gören tür ise Televizyon Dizileri olmuştur. Günümüze kadar hemen her konuyu ele alan dizi sektörü, Türk sinema tarihinin kilometre taşı olan Yeşilçam Sineması’ndan beslenmiştir. Yeşilçam dramasıyla televizyon dizisi dramaları çok büyük benzerlikler içermektedir. İyi-kötü, zengin-fakir zıtlıkları her zaman izlenebilirlik konusunda başarılı olmuşlardır. Bu iyi-kötü çatışmasının en belirgin örnekleri ise dizilerdeki suçlu karakterleri üzerinden görünür kılınmıştır. 90’lı yıllardaki Türk dizilerinde ortaya konan, kaynağını Yeşilçam’dan alan tek tipleştirilmiş, kötücül suçlu temsillerinin, bilgi teknolojilerinin yaygınlaştığı ve enformasyonun dolaşımının üst seviyede olduğu 2000’li yıllara gelindiğinde, iyi özelliklerle donatılarak dengeli, sempatik, bilge, babacan karakterlere dönüştürülmeleri bu tezin önemini ve özetini oluşturmaktadır. Bu çalışmada Göstergebilim ile Söylem Analizi araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Bu çalışmada kullanılacak olan bir diğer araştırma yöntemi ise örneklemi alınan dizileri izleyenlerden oluşturulacak 12 kişilik 2 grupla odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca televizyon dizileri konusunda uzman kabul edilen ve yönetmen, yapımcı ve senaristlerden oluşan 5 kişi ile de bire bir mülakat yapılmıştır.

research focuses on the change in design and perception processes of the criminal characters portrayed in Turkish TV Series after 2000s. This change is pointed out by the characters' bad features revealed in the first Turkish television series, as well as the positive image in post-2000 examples formed by attributing good metaphors to characters. Television broadcasting in Turkey first started in 1968 through TRT and the first TV series Kaynanalar was shot in 1974. During that period, everyone’s favourite Kaynanalar was followed by dozens of TV series. As Star TV began broadcasting in 1990, several private channels were founded and single-channel era has ended in Turkey. A wide variety of content was produced during these years when the golden age of Turkish TV enjoyed its peak. The most popular genre of these content was Television Series. The series sector, which has covered almost every subject up to the present day, has been fed from Yeşilçam Cinema which is the milestone of Turkish cinema history. Yeşilçam drama and television series dramas have a lot in common. Good-bad, rich-poor contrasts have always attracted the audience. The most prominent examples of this good-bad conflict are made visible through the crime characters of TV series. The transformation of the uniformized, malicious and Yeşilçam origined representations of criminals in Turkish TV series in 90s into balanced, sympathetic, wise, paternal characters by the 2000s as information technologies became widespread and the circulation of data was at its high level, constitutes the importance and summary of this thesis. Another research method to be used in this study is an interview of two focus groups which consist of twelve people who are followers of sampled television series. Also, one-on-one interviews were conducted with 5 people composed of directors, producers and screenwriters who were considered as experts in television series.