Dirençli depresyon tanılı kız Ergenin tedavi ve takip süreci

Abstract

Giriş: Major depresyon tanısı ile tedavi edilen hastaların yaklaşık olarak üçte biri tedaviye yanıt vermemektedir. Tedaviye direnç, "yeterli doz ve sürede en az iki farklı ve uygun antidepresan tedaviye yanıt vermeme" olarak tanımlanmaktadır. Olgu: 16 yaş 5 aylık kız hasta çocuk nöroloji biriminin zeka testi istemesi sebebiyle 1.5 sene önce tarafımıza yönlendirilmiştir. Yapılan görüşmelerinde son 1 senedir her gün baş ağrısı ve baş dönmesi şikayetlerinin olduğu bunlara eşlik eden anhedoni, anerji, uyku bozukluğu, sosyal anksiyete belirtilerinin olduğu öğrenilmiştir. Hastaya fluoksetin 20 mg/gün başlanmış, sonrasında suisid düşüncelerinin artması üzerine fluoksetin kesilip sertralin 25 mg/gün ve risperidon 0.5 mg tedavisine geçilmiştir. Başvurusundan 3 ay sonra işitsel halüsinasyonları başlayan hastanın risperidon tedavisi 0.5 mg’dan 1 mg'a, sertralin tedavisi ise 50 mg'a yükseltildi. Takiplerde işitsel halüsinasyonlara görsel halüsinasyonlar eklendi ve aktif suisid düşünceleri bulunması üzerine risperidon kademeli olarak 3 mg'a, sertralin 100 mg'a yükseltildi, zuklopentiksol 50 mg im yapıldı, biperiden 4 mg/gün eklendi, sık aralıklarla takibe alındı. Nöroloji doktorunun valproatı 1000 mg/gün’e yükselttiği öğrenildi. Anksiyete belirtilerine yönelik olanzapin 5 mg eklendi. 1.5 ay sonrasında kendisine zarar vermesini söyleyen işitsel halüsinasyonlarının artması üzerine risperidon oral formu kesilerek, risperidon 25 mg/hafta im form eklendi, olanzapin dozu 10 mg'a yükseltildi, sertralin 100 mg, biperiden 4 mg, valproat 1000 mg/gün aynı şekilde devam edildi. Hastanın serviste yatarak tedavi görmesi planlandı ancak yatış yeri bulunamadı. Mevcut tedaviden fayda görmeyen hastanın ilerleyen takiplerde tedavisi sertralin 150 mg, risperidon im 25 mg/hafta, olanzapin 15 mg, biperiden 2 mg, valproat 1000 mg şeklinde güncellendi. 2 ay sonrasında 6 adet valproat içerek suisid girişiminde bulunan hastanın risperidon im tedavisi kesildi, sertralin 150 mg devam edildi, olanzapin kesilerek aripiprazol 15 mg'a kademeli olarak çapraz geçiş yapıldı. Takiplerinde benzer şikayetlerinin devam etmesi üzerine sertralin, aripiprazol ve biperiden tedavisi kesildi, ketiyapin 400 mg kademeli olarak başlandı ve lityum 300 mg eklenerek 900 mg’a yükseltildi, lityum serum düzeyi 0.6 olarak kaydedildi. Takiplerinde suisid düşüncesinde azalma gözlendi, işitsel ve görsel halüsinasyonları devam etmekle birlikte işlevselliğini daha az miktarda etkilediği öğrenildi. Tartışma: Tüm tedavi yöntemlerine karşın önemli bir sağlık sorunu olmaya devam eden dirençli depresyonda başarı sağlamak için hem alternatif seçeneklere ihtiyaç vardır hem de var olan tedavilerle ilgili büyük çapta kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.