Türkiye’de sosyal medya alanında yaşanan gözetim sorunları : twitter üzerinden bir inceleme

Abstract

Günümüzde oldukça karmaşık sosyal, politik ve ekonomik süreçleri içerisine alan bir olgu olarak gözetim, internet teknolojilerinin hayatımıza girmesiyle kişi hak ve özgürlükleri üzerinde beklenmedik sorunlara neden olmaktadır. Başta sosyal medya platformları olmak üzere, yeni iletişim teknolojileriyle birlikte gözetim sosyal hayatın tümünü içerisine alan bir yayılım göstermektedir. Bugün ulus aşırı şirketler, hükümetler ve bireyler yeni iletişim teknolojileri ve mekânları aracılığıyla gerçekleştirilen gözetim sayesinde her türden bilgiye kolayca ulaşabilmekte ve depolayabilmektedir. Peki, insana ve topluma dair onca bilgi ile ne yapılmaktadır? Bu türden bilgiler nerede kullanılmaktadır? Ulus aşırı şirketler, hükümetler, bireyler ya da aktivistler elde edilen bilgileri nasıl kullanmaktadır? Görünür olma arzusunun bir sonucu olarak gözetimin beraberinde getirdiği sorunlar nelerdir? Bir sosyal medya platformu olarak Twitter demokratikleştirici potansiyelin ötesinde çağdaş gözetimin yeni aracı ve mekânı mıdır? Türkiye’de sosyal medya, özelde de Twitter kullanımı sonucu oluşan gözetim ilişkileri ne türden sorunlara neden olmaktadır?Bu türden sorulardan hareketle ortaya çıkan bu tez çalışması, tarihsel bir olgu olarak gözetimi incelemiştir. Burada temel amaç sosyal medya ve gözetim ilişkisini ortaya koymaktır. Ayrıca özelde, Türkiye’de sosyal medya alanında yaşanan gözetim problemlerini bir sosyal medya platformu olan Twitter üzerinden incelemektedir. Bu nedenle öncelikli olarak sosyal medya ve Twitter, gözetim bağlamında ayrıntılı olarak incelenmiş, ardından bu incelemeden elde edilen kuramsal çıkarımlardan hareketle Türkiye’de Twitter gözetimi sonucu meydana gelen gözetim problemleri internet haber sitelerine yansıyan şekliyle ortaya konmuş ve değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonucunda bir sosyal medya platformu olarak Twitter’ın Türkiye’de, ticari, resmi ve bireysel gözetim olmak üzere aktif bir şekilde kullanıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca Türkiye’de Twitter gözetimi sonucu kullanıcıların işten atılma, kitlesel linçe maruz kalma, kişisel bilgilerin bilgisayar korsanlarınca ele geçirilmesi, ölüm tehdidi ve tutuklanma gibi farklı sorunlar ve hak ihlalleriyle karşı karşıya kaldığı görülmüştür.

Surveillance as a phenomenon consisting of highly complex social, political and economic processes leads to unexpected problems on the rights and freedom of individuals with the entrance of internet technologies into our lives. The surveillance shows big expansion which consists of whole social life, especially notably the social media platforms and new technologies. Today, transnational companies, governments and individuals can easily access and store all kinds of information thanks to the surveillance emerged by new communication technologies and venues. Then, what is done with so much information about people and public? In which field is this kind of information used? How do transnational corporations, governments, individuals or activists use the information obtained? What are the problems which the surveillance reveals as a result of the wish to be visible? Is Twitter, as a social platform, a new tool and space for contemporary surveillance beyond its democratization potential? In Turkey, what kinds of problems do the surveillance relationships cause as a result of the usage social media and especially Twitter? This thesis study emerged with reference to these questions examines the surveillance as a historical phenomenon. The main purpose is to reveal the relationship between the social media and surveillance. In particular, it investigates the surveillance problems experienced in the field of social media in Turkey thanks to the example of Twitter, a social media platform. Therefore, first of all Twitter and social media have been examined in detail within the context of surveillance, then surveillance problems occurred in Turkey as a result of the surveillance of Twitter with their reflections on the news portals are presented and evaluated with reference to the theoretical arguments obtained from this examination. As a result of this evaluation it is concluded that Twitter as a social media platform is actively used in terms of trade, official and individual surveillance in Turkey. In addition to this, as a result of the surveillance of Twitter in Turkey, it is seen that users are faced with problems such as dismissal, exposed to mass lynch, the seizure of the personal information by the hackers, receiving death threat and arresting and violation of rights.