Ortaöğretim tarih ders kitapları kanıt temelli öğrenme yaklaşımının neresindedir?: bir saptama çalışması

Abstract

Bu araştırmada, yapılandırmacı felsefe ışığında yenilenen MEB onaylı ortaöğretimTarih ders kitaplarının kanıt temelli öğrenmeyi ne kadar yansıttığı incelenmiştir. MEBonaylı ortaöğretim Tarih kitapları arasından seçili beş ders kitabından hareketle Tarihders kitaplarında mevcut olan kanıtların niceliği ve niteliği, birinci ve ikinci eldenkanıtların kullanımı, görsel kanıtlara ne kadar yer verildiği, ötekiden seçilen kanıtlarınniteliği ile ilgili tespitler tablolar halinde belirlenmeye çalışılmış, ders kitaplarındaatılacak adımların neler olması gerektiğine dair önerilere yer verilmiş ve örneklerüzerinden değerlendirme yapılarak araştırma doküman analizi sonucunda elde edilenveriler ile sınırlı olmuştur.Kanıt temelli öğrenme; aktif öğrenme, küçük bir tarihçi gibi çalışma, tarih yapmasürecinde aktif olarak yer alma, empati yapma, çok yönlü düşünme, eleştirel vesorgulamaya dayalı düşünme becerilerini geliştirmede etkin rol oynamaktadır. Ayrıcaaraştırma kapsamında akademisyenlere açık uçlu anket uygulanarak kanıt temelliöğrenmeye dair fikirleri, Türkiye‟deki kanıt temelli öğrenmenin ders kitaplarınayansımaları, kanıt temelli öğrenmenin öğretmen ve öğrenciler için ne ifade ettiği, derskitaplarında kanıt temelli öğrenme adına ne tür adımlar atılabileceğine dair önerilere yerverilmiştir. Araştırma sonucunda ortaöğretim Tarih ders kitaplarının geçmiş yıllaraoranla ilerleme kaydedildiği görülse de kanıt temelli öğrenmeyi tam anlamıylayansıtmadığı, ders kitabı yazarlarının kanıt temelli öğrenmeye ilişkin eğitim almalarıgerektiği, kanıtların çoğunlukla ikinci elden seçildiği ve etkinliklerle desteklenmediği,görsel kanıtların ders kitaplarında işlevsiz olduğu ve ötekiden seçili kanıtların anaanlatıyı destekleyici metinlerden oluştuğu bulguları elde edilmiştir.

In this study, to what extend History text books, approved by MNE (Turkish Ministry ofNational Education), which has been rewritten in the consideration of constructivephilosophy reflect evidence-based learning approach, have been investigated.Considering the five selected text-books approved by MNE, current quantity and qualityof evidences in the history text-books, the use of first and second hand evidences, theextent to which visual evidence has made difference, the qualifications of other selectedevidences have been illustrated in tabular forms; recommendations on what initiationsare to be taken are discussed, and data acquired at the end of analysis of researchdocuments have been studied with respect to the evaluations of the samples.Evidence-based learning had huge impact on the evolvement of thinking approachesbased on active learning, studying as a young historian, involving actively in forminghistory process, empathizing, thinking broadly and questioning-criticizing. Furthermore,in the scope of the study was conducted an open-ended survey on academicians whichfeatures the suggestions covering their ideas about evidence-based learning, theimpacts of evidence-based learning on text-books in Turkey, what evidence-basedlearning means for teachers and students, what sorts of changes could be made in textbooksin terms of evidence-based learning approach. This study finds that secondaryschool History text-books do not reflect substantially evidence-based learning approachin spite of recent progress made in writing the text-books; text-book authors should getin-service trainings about evidence-based learning; evidences are selected from that ofsecond hand and not supplemented with activities; the illustrations on the text-books areout-dated; and the evidences taken from other sources do not support main plot.