1970'ler Türk sinemasında seks filmleri furyası ve artan müstehcenliğin toplumda yükselen gerilim üzerinden incelenmesi

Abstract

Sinema ilk ortaya çıktığı günden itibaren toplum ve toplumun egemen güçleri ile birlikte ilerleyen bir sanat olmuştur. Sinema ile sıkı ilişkiler içerisinde olan toplumun egemen güçleri, mevcut güçlerini meşrulaştırmak amacıyla bireyleri yönlendirmek için sinemaya sıklıkla başvurur. Bu çalışmada öncelikle sinema ve toplum arasındaki ilişki sinemanın ideolojik kullanımı esas alınarak değerlendirilmiş, sinemanın ideolojik bir araç olarak ne şekilde kullanıldığı tespit edilmiştir. Çalışmanın devamında 1970-1980 yılları arasında Türkiye’deki egemen ideolojik atmosferin Türk sineması üzerindeki yansımaları ve sinemanın ideolojik bir araç olarak kullanımı üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda Türk siyasi tarihinin en karışık dönemlerinden biri olan 1970-1980 yılları arasında bu karmaşayı yansıtır şekilde sinemada müstehcenliğin artışı değerlendirilmiştir. Seks filmlerinin izlenme ve çekilme sayılarının bu dönemde çekilen diğer filmlere kıyasla açık ara önde olduğu gözlemlenmiştir. Seks filmleri içerisinde müstehcenlik seviyesinin 1970’ten 1980’e doğru arttığı tespit edilmiştir. Bu yılları kapsayan dönemde sinemada aşamalı olarak artan müstehcenliğin yanında, toplumda da siyasi, ekonomik, sosyal gerginliklerin aşamalı olarak arttığı literatür taraması ile tespit edilmiştir. 1970-1980 arasındaki Türk sineması ve Türk siyasi-toplumsal yapısı birlikle değerlendirildiğinde, sinemanın toplumda yaşanan bu kargaşa karşısında bir nevi toplumu apolitik hale getirmek için ideolojik aygıt olarak kullanıldığı ve bunu müstehcenlik ile yaptığı sonucuna ulaşılmıştır.

Since its first emergence, cinema has been an art form which reflects the society and dominant forces in the society. This dominant forces use cinema, which they have close relations with, to manipulate individuals for the purpose of legitimating their existing power. In this work, the relationship between cinema and the society is evaluated focusing on cinema’s ideological usage, then the ways which cinema is used as an ideological tool is examined. Further in this work, effects and reflections of the dominant ideological atmosphere on Turkish cinema between 1970 to 1980 and cinema’s usage as an ideological tool is examined. In this context, continuous rise of vulgarity in Turkish cinema is examined considering the parallel rise of confilicts in Turkey’s political atmosphere during the 1970’s to 1980, one of the most confilictive times of Turkey’s politics. In this timeline, productions and view ratings of the sex movies is seen to be highest among all movies. Furthermore, consistent rise of vulgarity levels in sex movies from 1970 to 1980 has identified in this work. Also, along with the gradual rise of vulgarity in cinema, reflecting gradual rise in political, economical and social conflicts has been detected through literature research. In conclusion, considering Turkish cinema and Turkish political-societal structure of 1970 to 1980 together, cinema is concluded to be used as an ideological tool to soothe society by using vulgarity during this conflicting times.