Kadın gazetelerinin kadın eklerinin ve gazetelerin kadın sayfalarının tarihsel gelişimi ve içerik analizi (1869-1999)

Abstract

KADIN GAZETELERİNİN, KADIN EKLERİNİN VE GAZETELERİN KADIN SAYFALARININ TARİHSEL GELİŞİMİ VE İÇERİK ANALİZİ (1868-1999) Bizde kadın gazetelerinin ortaya çıkışı Tanzimat Dönemi'nden sonra olmuştur. Batılılaşma hareketlerinin hız kazandığı Tanzimat Dönemi ile birlikte, bir çok değerin sorgulanmasının yanında kadının toplumsal yaşamdaki yeri de sorgulanmaya başlamıştır. Dönemin aydınlarının kadının toplumdaki yeri üzerine başlattığı tartışmalar, bir süre sonra gazetelerde, ardından kadınlar için yayınlanan kadın gazetelerinde sürdürülmüştür. İlk olarak Terakki gazetesi Muhadderat isimli kadın ekini yayınlamıştır. Onu yönetiminde ve yazar kadrosunda kadınların olduğu kadın gazeteleri izlemiştir. Bu gazetelerde kadın-erkek eşitliği, kadınların eğitim sorunları gibi konular tartışılmıştır. Cumhuriyet Döneminin ilk kadın gazetesi ise 1 Mart 1947'de yayımlanan Kadın Gazetesidir. Gazetelerin, okur kitlesini genişletmeye, özellikle de kadın okuru kazanmaya yönelik çabalarının neticesinde 1970'li yıllarda Saklambaç, Kelebek ve İnci gibi ekler yayımlanmıştır. 1980'li yılların ortalarında ayrıca bir kadın ve magazin eki vermeyen gazeteler, ekonomi, spor, kültür sanat sayfalarının yanı sıra kadın sayfası hazırlamışlardır. Kadınlara yönelik olarak hazırlanan bu yayınların süreç içinde değişmeyen konuları arasında moda, güzellik, fal, ev yaşamına ait pratik bilgiler, ünlülerin yaşam öyküleri yer almaktadır. Ayrıca konu seçiminde o günkü toplumsal yönelimlerin etkileri kendini göstermiştir. Örneğin; 70'li yıllardan sonra iş yaşamına atılan kadınların sayısının artmasıyla, onların ev ve iş yaşamını beraber yürütmekten kaynaklanan sorunlarının dile getirildiği görülmüştür. 80'li yılların ortalarında ivme kazanan feminist hareketle birlikte kadın-erkek eşitliği tartışılmaya başlanmıştır. 80'li yıllardan 90'lı yıllara gelindiğinde ise güzellik ve sağlık konuları ağırlık kazanmıştır. Cumhuriyet'ten önce yayımlanan kadın gazetelerinde, kadınların eğitim, aile ve sosyal yaşamına ait tüm sorunlarının daha yoğun tartışıldığı görülmektedir. Cumhuriyetten sonra yayımlananlar ise daha çok kadınların güzel olma ve güzel kalabilme sorunlarının çözümüne ağırlık vermişlerdir.