İşletmelerde seçme yerleştirme kriterleri ve iş-kişilik-örgüt kültürü ilişkisi üzerine teknik ve satış işlerinde karşılaştırmalı analiz

Abstract

Günümüzde tüm örgütler için eleman seçimi oldukça önemli bir süreç haline gelmiştir. Doğru insanın, doğru işte ve örgütte olması; başarıyı beraberinde getirmektedir. Bu sebeple örgütlerin seçme yerleştirme sürecinde iş-kişilik ve örgüt kültürü uyumuna önem vermeleri ve bu uyumu sağlayan adayları seçmeleri gerekmektedir. Seçme yerleştirme sürecinin bu kadar karmaşıklaşması ve öneminin fark edilmesi sebebiyle bu çalışma, seçme yerleştirme kriterleri ve seçme yerleştirme sürecinde iş-kişilik ve örgüt kültürü uyumu üzerine kurgulanmıştır. Çalışmanın teorik bölümünde seçme yerleştirme süreci ve seçme yerleştirme kriterleri, iş, kişilik ve örgüt kültürü konuları açıklanmış olup; kişilik ve örgüt kültürü teorileri ve tipolojilerine değinilmiştir. Ayrıca kişiliğin sadece dışadönüklük ve bağımsızlık boyutları ele alınmış olup; örgüt kültürünün ise Hofstede'nin yaklaşımından yola çıkılarak bireycilik-grupçuluk boyutu ele alınmıştır. Sonrasında ise seçme yerleştirme sürecinde iş-kişilik-örgüt kültürü ilişkisi açıklanmıştır. Çalışmanın uygulaması ise 3 ayrı ölçek kullanılarak iki ayrı işletmede gerçekleştirilmiştir. Buna göre iki ayrı işletmenin insan kaynakları yöneticilerine, hazırlanan mülakat formu uygulanmış ve seçme yerleştirme kriterleri belirlenmiştir. Sonrasında ise iki farklı işletmenin satış elemanları ve teknik elemanlarına hazırlanan bireycilik-grupçuluk ölçeği ve 16 PF kişilik envanteri uygulanarak, dışadönüklük ve bağımsızlık kişilik eğilimleri ile bireycilik-grupçuluk eğilimleri ortaya koyulmuştur. Bu ölçeklerden edinilen bulgular yorumlanmış, sonuçlar değerlendirilmiş ve örgütlerin seçme yerleştirme süreçleri ile ilgili olarak önerilerde bulunulmuştur. Today, selection of employees has become a very important process for all organizations. Correct person's being at the correct position and organization yields in success. Because of that, the organizations should emphasize job - personality and organizational culture harmony in the process of selection and positioning. Given the complexity of the selection and positioning criteria and realization of its importance, this study was based on the job - personality and organizational culture harmony in the process of selection and positioning criteria. In the theoretical section of the study, selection and positioning process and criteria, job, character and organizational culture were explained and the character and organizational culture theories and typologies were mentioned. Furthermore, the character was examined with regard to outwardness and independence while the organizational culture was considered with regard to individualism and groupism from the Hofstede approach. Then, the job-character-organizational culture relation within the selection and positioning process was explained. The application of the study was carried out in two different companies, using 3 different scales. Accordingly, the human resources managers of two different companies was provided with an interview form and the selection and positioning criteria were determined. Later, the individualism and groupism scale issued for the sales and technical personnel of two different companies and 16 PF personality inventory was applied to reveal outwardness and independence character tendencies as well as individualism and groupism tendencies. The findings obtained from those scales were interpreted, the results were evaluated and recommendations were made with regard to the selection and positioning criteria of the organizations.