Klasik ve çağdaş dönemde Aksâmu’l-Kur’an : İbnü’l-Kayyim ve Ferâhî mukayesesi

Abstract

Bu çalışmada İbnü’l-Kayyim el-Cevziyye’nin et-Tibyân fî Aksâmi’l-Kur’ân ileAbdülhamîd Hamîdüddin el-Ferâhî’nin İm‘ân fî Aksâmi’l-Kur’ân isimli eserleri,Aksâmu’l Kur’ân bağlamında tetkik edilmiştir. Tezde ilk olarak literatürdeki mevcutkasem tanımları etimolojik ve terminolojik olarak ilgili kitaplar çerçevesinde elealınmış ve Aksâmuʼl-Kurʼân ile bilgiler aktarılmıştır. Bu iki kitabın müelliflerininhayatları ve eserlerinden kısa bir şekilde bahsedilmiştir.Bu bilgilerin akabinde İbnü’l-Kayyim’in et-Tibyân ile Ferâhî’nin İm‘ân isimli eserleriyapı ve muhteva bakımından tanıtılmıştır. Bu çerçevede söz konusu müelliflerinAksâmu’l-Kur’ân’a ve diğer bahislere dair görüşleri müstakil olarak incelenmiştir.Ayrıca müelliflerin yaşadıkları dönemlerin, sahip oldukları görüşlere yansımasıdeğerlendirilmiştir.Sonuç olarak bu iki eser dönemler, muhteva, üslup ve yapı açısından mukayeseedilmiştir. Konumuz gereği, Aksâmu’l-Kur’ân ile ilgili kaleme alınmış bu iki eserdekasemlerin kullanım şekli ile mahiyet özellikleri belirtilmiştir. İm‘ân’ın tefsir usûlumetodu ile ele alındığı ve daha sistematik formatta yazıldığı tespit edilmiştir. etTibyân’ın ise tefsir usulü eserinden ziyade dirayet metodu ile kaleme alınmış bir eserolduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca et-Tibyân’da Aksâmu’l-Kur’ân ile ilgili bilgilerin,sûrelerin içerisinde farklı bölümlerde yer aldığı tespit edilmiştir. Buna ilave olarak,çalışmada yapılan mukayese neticesinde, bir eserin muhtevasının şekillenmesindekaleme alındığı dönem ve şartların önemli ölçüde etkili olduğu düşünülebilir.In this study, Ibn Qayyim al-Jawziyye’s work titled et-Tibyân fî Aqsâm alQur’ân and Ferâhî’s work İm’ân fî Aksâmi’l-Kur’ân was examined in the context ofAqsâm al-Qur'an. In the thesis, firstly, the definitions of oaths in the literature arediscussed in terms of etymology and terminology within the framework of relatedbooks. In addition, the information about Aqsâm el-Qur'ân was given.Following this information, Ibn Qayyim's work titled et-Tibyan and Ferâhî'sİm’ân were introduced in terms of structure and content. In this context, the opinionsof the authors in question regarding aqsâmu’l-Qur'an and other subjects wereexamined independently. In addition, the reflections of the authors' periods on theirviews were evaluated.As a result, these two works were compared in terms of period, content, styleand structure. Regarding our subject, these two works which written about aqsâmu’lQur'an are mentioned in terms of usage and essential characteristics of oaths. It wasfound that İm’ân was written by the method of tafsir and in a more systematic format.It is concluded that et-Tibyan is a work written with the method of diraya rather thanthe work of tafsir. In addition, the information about aqsâmu’l-Qur'an in et-Tibyanwas found in different sections within the suras. As a result of the comparison made inthe study, it was seen that the period and conditions in which a work was written hada significant effect on the content of this work.