Osmanlı Şeyhülislamlarından Çatalcalı Ali Efendi’nin fetvalarında nikah (evlenme akdi)

Abstract

Osmanlı imparatorluğunun nihai hukuki mercii olan Şeyhülislamlar, devletin tercihine uygun olarak Hanefi mezhebini benimsemişlerdi. Nikah akdinin de genel hukukun bir parçası olduğundan dolayı, İmparatorluktaki hukuki merciiler de evlilikle ilgili meselelerde genellikle bu mezhebin hükümlerini uygulamışlardır. Bu çalışma ile XVII. Yüzyılın ikinci yarısında Şeyhülislamlık yapmış olan Çatalcalı Ali Efendi'nin Fetâvâ-yı Ali Efendi adlı eserindeki evlenme akdi konusu incelenmiş; konuyla ilgili verilmiş fetvalar, devrin diğer fetva kitaplarıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş, sorulardan yola çıkılarak toplum yapısı ve yaşanan problemler; verilen cevaplardan yola çıkılarak da hükümlerin kaynağı konusu irdelenmiştir. Name and Surname: Mustafa Okumuş Field: Theology Programme: Islamic Law Supervisor: Professor Vecdi Akyüz Degree Awarded end Date: Master - June 2003 Sheikh al-Islam, Juridical decision, Marria Sheikh al-Islams, who were the ultimate authority of Law in Ottoman Empire, had adopted the Hanafi school of law, as the state did. As the marriage agreement was a part of law, the offices of law in the Empire generally applied the rules of this school of law in the matters of the marriage. The present work examines the marriage agreement in Fatawa-yı Ali Efendi, which was written by Çatalcalı Ali Efendi, who had been Sheikh al-Islam in Ottoman Empire in the second half of XVII. century. In this work, the fetwas in the book was appreciated with the other fetwa books written in the age with comparison; and scrutinized the structure of the society and the origins of the judgements.