Blokzincir uygulamalarında kişisel veri problemi: Depolama riskleri ve öneriler

Abstract

Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin (BİT) hızla gelişmesiyle birlikte, çok miktarda kişisel veri oluşmakta, kullanılmakta ve depolanmaktadır. Depolanmakta olan kişisel veriler, son kullanıcıların teknik ve hukuki yönlerden korunmalarını gerektirmektedir. Blokzincir teknolojisi kişisel verilerin gizliliğini korumak ve kontrolünü sağlamak için son yıllarda önemli gelişmeler kaydeden yenilikçi teknoloji olarak görülmektedir. Merkezi olmayan ve Eşler Arası (Peer-to-PeerP2P)2 bir dağıtık dijital defter olan blokzincir teknolojisi, dijital varlıkların tüm işlemlerini depolayabilen, merkezi olmayan, doğrulanabilir ve değiştirilemez bir defter hizmeti sunar. Bir ağdaki katılımcılarla onlara tam olarak güvenmeye gerek kalmadan veri paylaşma konusunda yeni bir yaklaşım sunmaktadır. Yakın zamanda tanıtılan Genel Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR) ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), kişisel verilerin nasıl ele alınacağı konusunda büyük değişiklikler getirmektedir. GDPR ve KVKK, kişisel verilerin kullanmasıyla veri denetleyicileri ve işlemciler için yeni koruma zorunlulukları getirmiştir. GDPR ve KVKK, veri koruma mevzuatı kapsamında birliğinin sağlanması için kişisel olarak tanımlanan verilere (PII) daha kolay erişim, silme, düzeltme ve taşıma hakkı verilmesi gibi yeni uygulamalar getirmektedir. GDPR ve KVKK kapsamında, merkezi yapıların hâkim olduğu bir toplumda kişisel veri işleme faaliyetlerinin çoğunlukla merkezi yapılar tarafından gerçekleştirilmesi ve uyulması gereken bir takım usul ve esasları vardır. Ancak blokzincir platformunda ortaya koyulan araştırmalarda kişisel olarak tanımlanan verilerin saklanmasında; merkezi tüzel veya gerçek kişilerin veri saklama, işleme ve silme, gibi uygulamaları gerçekleştirmesi yönünde hazırlanan KVKK ve GDPR hükümlerinin uygulanmasında bazı uyumsuzluklar bulunmaktadır. Bu çalışmada, blokzincirin temel özellikleri detaylandırılmış, kişisel verilerinin kullanımı için blokzincir teknolojisi destekli çözümler açıklanmış ve konuya dair sorunlar ile zorlukları tartışılmıştır. Literatür incelendiğinde; kişisel verilerin günümüzde blokzincir ağında saklanmamasına yönelik tavsiyeler verildiği görülmüştür. Kişisel verilerin KVKK ve GDPR kapsamındaki birincil haklarının, blokzincir teknolojisinin karakteristik yapısına uygun olmadığı, akademik ve uygulamalı araştırmalarda gösterilmiştir. Blokzincir teknolojisindeki gelişme ve güncellemelerin, teknolojinin kendisi ile çelişeceği ve blokzincirin karakteristik özelliğini yok edeceği akademik çevrelerce düşünülmekte ve bundan dolayı temel yapıyı etkilemeyecek (özel anahtarın silinmesi, zincir dışı depolama, karma değeri silinmesi vb.) küçük çaplı değişikliklerin yapılması önerilmektedir.A large amount of personal data is created, used and stored by the rapid development of Information and Communication Technologies (ICT). The personal data being stored requires the end users to be protected from technical and legal aspects. Blockchain technology is seen as an innovative technology that has made significant progress in recent years to protect the privacy and control of personal data. As a decentralized Peer-to-Peer (P2P)3 distributed digital ledger, Blockchain technology provides a decentralized, verifiable and immutable ledger service that can store all transactions of digital assets. It offers a new approach to sharing data with participants in a network without having to fully trust them. The recently introduced General Data Protection Regulation (GDPR) and Personal Data Protection Law (KVKK) bring major changes in how personal data is handled. GDPR and KVKK have brought new protection obligations for data controllers and processors with the use of personal data. In order to ensure unity within the scope of GDPR and KVKK data protection legislation, it brings new applications such as easier access to Personally Identifiable Information (PII), giving the right to delete and rectify and transport. In a society dominated by centralized structures within the scope of GDPR and KVKK, personal data processing activities are mostly carried out by central structures and there are a number of procedures and principles that must be followed. However, there are some inconsistencies in the implementation of the KVKK and GDPR provisions, which are prepared for the central legal or natural persons to carry out applications such as data storage, processing and deletion in the storage of personally-identified data in the researches revealed on the blockchain platform. In this study, the basic features of the blockchain are elaborated, blockchain technology supported solutions for the use of personal data are explained, and the problems and difficulties related to the subject are discussed. When the literature is examined, it has been seen that recommendations are given for not storing personal data in the blockchain network today. It has been shown in academic and applied research that the primary rights of personal data within the scope of KVKK and GDPR are not suitable for the characteristic structure of blockchain technology. Also, it is thought by academic circles that developments and updates in blockchain technology will contradict the technology itself and annihilate the characteristic feature of the blockchain, and therefore it is recommended to make minor changes that not affect the main structure (deleting the private key, off-chain storage, deleting the hash value, etc.).