Osmanlıların son döneminde (1840-1920) Filistin’de yabancılar ile Yahudilerin toprak mülkiyeti

Abstract

Osmanlı Devleti’nde yabancıların mülk edinme hakkı ile ilgili ilk zamanlarda herhangi bir düzenleme veya bağlayıcı bir kanun mevcut değildir. Malum olduğu üzere, bu hak ilkin verilen bazı kapitülasyonlar ile düzenlenmiştir. Osmanlı yönetimi, XVI. yüzyılda toprak sisteminde yaşanan aksamalar ve ortaya çıkan bazı hukuki ve mülki sorunlar üzerine toprak ile ilgili geniş ve kapsamlı reformlar yapmak zorunda kalmıştır. Kanaatimize göre, yapılan bu reformların en önemlisi 1858 yılında çıkarılan arazi kanunnamesidir. Keza, Osmanlı Devleti’nin vatandaşlarına yapılan bu düzenlemenin bir benzeri de yabancılara yönelik yapılmıştır. 1867 yılında Safer Kanunu ile bilinen Teba‘a-i Ecnebiyyenin Emlak-i İstimlakine dair bir nizamname çıkarılmıştır. Bu kanunun temel amacı, yabancıların Osmanlı Devlet’inde mülk ve arazi edinme isteklerini hukuki bir çerçeveye sokup kontrol altına almaktır. Söz konusu ettiğimiz bu hususların ışığında 1840 yılından 1920 yılına kadar geçen süreyi kapsayan bu çalışmamızda, mümkün olduğunca Filistin bölgesinde yabancılar ve Yahudiler tarafından satın alınan arazilerin miktarı, yeri, alım tarihi ve kimler tarafından satıldığına dair önemli bilgilere yer vermeye çalıştık. 1867 yılında çıkarılan Safer Kanunu’nun özelikle olumsuz sonuçlarını sıkça vurgulamaya çaba sarf ettik. Aslında bu kanun ile yabancıların önü kesilmek istenirken mezkûr kanunun boşluğundan faydalanan Yahudiler, Filistin’e göç ederek çeşitli yollarla emlak ve arazi edinmişlerdir. Şurası muhakkaktır ki,, bu dönemde satın alınan araziler, Filistin’in en verimli ve en değerli arazileri olarak değerlendirilmiştir. Ve ne yazık ki, Yahudiler tarafından satın alınan bu arazilerin üzerine ilk Yahudi yerleşim yerleri kurulup daha sonra bu bölgede İsrail devletinin temeli atılmıştır. Arazi, Yabancılar, Yahudiler

FOREIGNERS AND JEWS LAND POSSESSİON IN PALESTINE İN THE LAST PERIOD OF THE OTTOMAN (1840-1920) As known, The Ottoman Empire did not have any laws or regulations that manage the process of foreign ownership of land inside the empire borders. Nevertheless, in the late sixteenth century as the result of the financial problems faced by the Ottoman Empire, the government was forced to make alegal proceedings and reforms associated to the land ownership system structure within the borders of the empire. The most significant reform was issuing the land law in 1858, which was intended to stabilize the lands ownership categories and land tenure system, the reforms also contains issuing a special law in 1867 related to foreigners ownership of land and real estate within the borders of the Ottoman Empire, in order to develop a legal framework to control the illegal foreign ownership of real estate and land within the borders of the empire. This thesis highlight the latest period of Ottoman rule in Palestine, specially the period between (1840-1920) to draw attention on the negative impact of the law which issued in 1867 and how enabled foreigners to buy many of the properties and lands and build several institutions in education, health, religion and social sectors. In addition, How Jewish use the gaps in the law to bought thousands of acres which had strategic and fertile importance, because the 1867 law treat the Jewish as European citizens which they had the right to own properties within the borders of the empire. The Jewish used those gaps not only for bought thousands of acres but also for more important reason which was building Israeli settlements, and that was the beginning of establishing the state of Israel. Palestine, Land, Foreigners, Jews