el-Mâverdî’nin el-Hâvî’l-Kebîr isimli eseri esasında İslam ceza hukukunda hadd ve kısas gerektiren suçların ispatında karine

Abstract

Toplumun çekirdeği olan bireyler arasında kardeşlik, anlayış ve hoşgörü ortamı meydana getirmek için doğru hükümler vermek hâkimlerin sorumluluğundadır. Hâkimlerin hükümlerini etkileyen en önemli hususlardan birisi şüphesiz ispat vasıtalarıdır. Özellikle, bu vasıtalardan karineler, zayıftan kuvvetliye doğru farklı şekillerde bulunabildiklerinden dolayı daha dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir. Karine konusu çeşitli açılardan çalışılmış bir konudur. “el-Mâverdî’nin el-Ḥâvî’l-Kebîr İsimli Eseri Esasında İslam Ceza Hukukunda Hadd ve Kısas Gerektiren Suçların İspatında Karine” konulu bir çalışmaya bizi sevk eden düşünce, hâkimin adaleti sağlamada esas alacağı ispat vasıtalarından karineyi, uzun zaman yargı faaliyetinin içinde hâkimlik sıfatıyla bulunan bir fakihin anlayışı çerçevesinde ele almaktır. Tez giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte araştırmanın konusu, sınırları, metodu ve kaynakları ele alınmaktadır. Birinci bölümde, Maverdî’nin Hayatı-Eserleri ve Şafiî Mezhebindeki Yeri ile Genel Olarak İslam Ceza Hukukunda Suç Kavramı ve İspatı ana başlıkları altında konuyla ilgili temel kavramlar işlenmektedir. İkinci bölümde ise Haddi ve Kısası Gerektiren Suçların İspatında Karine başlığı altında zina, kazf, sarhoşluk, hırsızlık, yol kesme, irtidat ve bağy suçlarının ispatında karine delilinin etkisi ele alınmakta, bir de kısası gerektiren suçların ispatında karinenin rolü üzerinde durulmaktadır. Sonuç bölümünde elde edilen önemli bulgular değerlendirilmektedir.

It is the responsibility of the judges to make the right judgments to create an atmosphere of brotherhood, understanding and tolerance among the individuals who are the core of the society. One of the most critical issues affecting the judgments of judges is undoubtedly the means of proof. In particular, presumptions as part of these means should be considered more carefully, as they are of different forms and strengths in terms of evidence. The subject of presumption is a subject that has been studied from various perspectives. In our thesis titled: The Presumption in Proving the Crimes Requiring Hadd and Retaliation in Islamic Criminal Law Based on the Work of al-Mawardi's called al-Ḥâvî'l-Kebir, the objective of this work is to consider the presumption, as one of the means of proof that the judge will base on in providing justice, within the framework of the understanding of a jurist who has been in the judicial activity for a long time as a judge. The thesis consists of an introduction, two chapters and a conclusion. In the introduction, the subject, definitions, method and sources of the research are discussed. In the first chapter, the basic concepts related to the topic are discussed under the main headings of Mawardi's Life-Works and His Status in the Shafii School of Law and The Concept and Proof of Crime in Islamic Criminal Law in General. In the second chapter, under the title of Presumption in Proving the Crimes Requiring Hadd and retribution, the effect of the evidence of presumption in proving the crimes of adultery, kazf, drunkenness, theft, highway robbery, apostasy and Bagyi are discussed, and the role of presumption in proving crimes that require retribution. In the conclusion part, the essential findings are presented.