Azerî yazar Necef Bey Vezirov’un (1854-1926) tiyatro eserlerinde sosyal meseleler

Abstract

Azerbaycan’da modern tiyatronun temelleri 19. Yüzyılda atılmıştır. Bu dönemde Mirza Fethali Ahundov yazdığı tiyatro eserleri ile modern tiyatronun ilk örneklerini yazar. Mirza Fethali Ahundov yazdığı eserlerle birçok genç Azeri Türk’üne de tiyatro sevgisi aşılamıştır. Pek çok genç yazar adayı onu örnek alarak onun yolunda gitmiştir. Onun en önemli takipçilerinden biri de Necef Bey Vezirov’dur. Modern Azerbaycan tiyatrosunun kuruluşunda en önemli isimlerden biridir. Toplumun aksayan yönlerini eserlerinde işler. Böylece toplumun bozuk yönlerini düzeltmeyi amaçlar. Hem tiyatro eserleri hem de gazete makalelerinde fikirlerini dile getirir. Necef Bey Vezirov’un en çok üzerinde durduğu sorun eğitimsizliktir. Eğitimsizlikle birlikte eserlerinde yer verdiği diğer sosyal meseleler şöyle sıralanabilir: Din sömürüsü, kadın sorunu, toprak sorunu, kan davası, aile içi sorunlar vb. Bu çalışmada Necef Bey Vezirov’un hayatı ve eserlerine kısaca değinildikten sonra yazarın altı piyesi, sosyal meseleler açısından tahlil edilmiştir. Ayrıca bunların Türkiye Türkçesine aktarımına yer verilmiştir. Necef Bey Vezirov, Azerbaycan Tiyatrosu, Sosyal Meseleler.

The foundation of modern theater in Azerbaijan laid in the 19. Century. With works of this period, drama written by Mirza Fethali Ahundov revealed the first examples of the modern theater. Mirza Fethali Ahundov instilled a love of theater to many young candidates follow him by taking his Works as an example. Necef Bey Vezirov is one of the most important names in the establishment of the modern Azerbaijan theater. He shows the breakdowns of the society in his works; in this way he aims to fix bad aspects of society. He expresses his ideas both newspaper articles and works of theater. Necef Bey Vezirov stops mostly on the lack of education. With the lack of education, here are the other social issues in his works: the exploitation of religion, women’s issue, the problem of soil, blood feud, family problems, etc. After referring this study of Necef Bey Vezirov’s life and works shortly; the author’s six-play have been analyzed in terms of social issues. They are also included the transfer to Turkey Turkish. Necef Bey Vezirov, Theater of Azerbaijan, Social Matters.