Nuruosmaniye Kütüphanesi 4966 numarada kayıtlı şiir mecmuası (60b-118a) (inceleme – metin)

Abstract

Klâsik Türk Edebiyatı alanında pek çok tür kaleme alınmıştır. Ancak bu dönem edebiyatının yapısını umûmiyetle şiir oluşturmaktadır. Hâl böyle olunca da şiirin önemi ön plana çıkmaktadır. Bu husûsta şiir mecmû‘aları da önem arz etmektedir. Mecmû‘alara günümüz şiir antolojileri olarak bakmak yanlış olmasa gerek. Şiir mecmû‘aları gerek devrinin beğenisini kazanan şâirleri bünyesinde barındırması hasebiyle gerekse meşhûr şiirlerin tespiti için belirleyici niteliktedir. Yine dîvânların yetersiz kaldığı yerlerde başvurulan eserlerdir. Bu çalışma çerçevesinde Nuruosmaniye Kütüphanesinde 4966 numarada kayıtlı Kitâb-ı Müntehabât-ı Eş‘âr isimli mecmû‘anın 60b-118a varakları arası neşredilerek incelenmiştir. Bu mecmû‘ada Bâkî, Cinânî, Figânî, Fuzûlî, Hayâlî, Mesîhî, Necâtî, Zâtî, Ulvî, Za‘îfî gibi meşhûr şâirlerin yanısıra; Vechî, Semâ‘î, Sabrî, Nev‘î, Minberî, Mânî, Makâlî, Lem‘î, Hüdâyî, Huzûrî, Tîğî Çelebi dirnevî, Azmî, Azerî, Ahmed Paşa gibi şâirlerin şiirlerine de yer verilmiştir. Söz konusu çalışmanın 60b-118a varakları arası olduğu dile getirilmişti. İlgili kısımda tür olarak kasîdeler ve müseddesler ağırlıklıklıdır. Hangi türün kaç adet geçtiği husûsu ise birinci bölümde tablo şeklinde verilmiştir. Yine asıl bölümde görüleceği üzere çalışmanın üç ana bölümden oluştuğunu söyleyebiliriz. İlk bölümü teşkil eden konu başlıkları mecmû‘anın tanımı, tasnifi ve Klâsik Türk Edebiyatındaki yeri ve önemi şeklindedir. İkinci bölümde ise mecmû‘anın şekil ve muhtevâ açısından incelemeleri yapılmış olup ilgili bölümde gerekli açıklamalar ve tablolar alt başlıklar halinde sunulmuştur. Bunların yanısıra mecmû‘ada olup dîvânlarda bulunmayan şiirler tespit edilerek yine bu bölümde ele alınmıştır. Ayrıca metnin kurulumunda nasıl bir yol izlenildiği, nasıl bir imlâ yapısı kullanıldığı ve mecmû‘anın sahaya katkıları hakkında bilgiler de bu bölümde verilmiştir. Üçüncü kısım ise çalışmanın aslını teşkil eden metin bölümüdür ki bu bölümde tenkidli metin neşri çalışması yapılmıştır. Çalışmanın temelini oluşturan bu bölümde gerekli yerlerde aparatlar düşülerek metin transkripsiyonlu bir şekilde neşredilmiştir.

Many literary genres have been written in the field of Classical Turkish Literature. However, the structure of the literature in this period usually creates poetry. In this case, the importance of poetry comes to the fore. Poetry journal are also important in this regard. It is not wrong to look at magmatic as an anthology of contemporary poetry. The poets of poetry are determinative for the identification of famous poems as well as for the poets who won the admiration of the era. Again, they are applied in places where the dîvâns are insufficient. In this study, it has been investigated in the Nuruosmaniye Library between the 60b-118a vines of the library named Kitab-i Müntehabât-ı Eştâr. Bâkî, Cinânî, Figânî, Fuzûlî, Hayâlî, Mesîhî, Necâtî, Zâtî, Ulvî, Zaîfî. Poems of poets such as Vechi, Semâineî, Sabrî, Nev Paşaî, Minbarî, Mânî, Makâlî, Lem‘î, Hüdâyî, Huzûrî, Edirnevî, Azmî, Azerî, Ahmed Pasha have been included. It was stated that this study was between 60b-118a. In the relevant section, the types and contraceptions are weighted. In the first part, the number of the types of the species is given in the form of a table. As can be seen in the main section, we can say that the study consists of three main parts. The first chapter is composed of the topics of the definition, classification and place of importance in Classical Turkish Literature. In the second section, the style and content of the material is examined and the necessary explanations and tables are presented in sub-headings. In addition to these, poems which are not found in the dîvân are determined and discussed in this section. In addition, information is given about the way in which the text is installed, how the spelling structure is used and the contributions of the magazine to the field. The third part is the text that constitutes the original part of the study and this chapter contains the critical text. In this section which constitutes the basis of the study, the apparatus is reduced and used in a transcribed form.