Erken hazar tarihinin Asya cephesi (Sergey G. Klyaştornıy)

Abstract

1969 ve 1976’da S. G. Klyashtorny’nin başında bulunduğu Sovyet-Moğol tarih ve kültür araştırma ekibi, Kuzey Moğolistan’ın Hangay Dağları mevkiinde eski Türk runik yazılı iki kitâbe keşfetti. Bu abidelere keşfedildikleri nehir yataklarının isimleri verildi: Terhin ve Tes. Her iki kitâbe de Uygur Kağanlığı’nın ilk yöneticileri tarafından diktirilmişti. Bu makalede, kitâbelerin sağlam kalan parçalarındaki metinleri deşifre eden S. G. Klyashtorny, haklarında çok az şey bildiğimiz Hazarlar ve onların kader birliği yaptıkları Barsillerin erken tarihlerine dair çok önemli bilgileri sunmaktadır. Bunun yanısıra kadim Ogur-Oğuz ikili yönetim sistemi ve Bozok-Üçok ayrışmasının şifrelerini de ortaya çıkarmaktadır.