Türkiye’de iktidar ve ana muhalefet partilerinin Suriyeli mülteci söylemlerinin analizi

Abstract

Türkiye, 2011 yılında Suriye’de ortaya çıkan iç savaşla birlikte Ortadoğu’dan yeni bir kitlesel göç akınıyla karşı karşıya kalmıştır. Yoğunluğu ve süresi itibariyle, daha önce bölgeden yaşanan uluslararası göç akınlarıyla benzerlik taşımayan bu insan hareketliliği, Türkiye’yi; sosyal, siyasal, ekonomik ve güvenlik başta olmak üzere pek çok açıdan etkilemektedir. Toplumsal hayat üzerindeki bu çok yönlü etki, yerel halkın Suriyeli mültecileri benimseme anlayışını, ortak yaşam kültürü inşa etme olasılıklarını önemli ölçüde zayıflatmaktadır. Bu bağlamda özellikle politik kimliğe sahip kanaat önderleri tarafından söz konusu etkilerden hareketle ortaya konulan söylemler, Türkiye’de Suriyeli mültecilerin ontolojik güvenliğinin tayininde hayati değerdedir. Zira politik söylemler, hem toplumsal algının inşası hem de yönetiminde önemli bir potansiyeli barındırır. Bu sosyolojik gerçeklikten yola çıkılarak yapılan çalışmada, temsil ettikleri toplumsal kesim bakımından diğer partilere oranla daha geniş seçmen kitlesine sahip olan ve farklı sosyolojik tabanlardan beslenen iktidar (AK Parti) ve ana muhalefetin (CHP) Suriyeli mültecilere ilişkin bakış açıları farklı değişkenler çerçevesinde ortaya konulmuştur. Ayrıca Türkiye’nin siyasal söyleminde Suriyeli mültecilerin nasıl bir karşılığı olduğuna yönelik genel bir değerlendirmenin yapılması amacıyla, temsil gücü yüksek partiler olan MHP, İYİ Parti ve HDP’nin de konuya ilişkin görüşleri, özü yansıtacak şekilde, çalışmaya dâhil edilmiştir. Bu çerçevede söz konusu partilerin TBMM grup toplantılarında, TBMM genel kurul tutanaklarında ve medyada yer alan açıklamaları incelenmiştir. Deşifre edilmiş bu konuşma metinleri, eleştirel söylem analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgularla Türkiye’de Suriyeli mültecilere ilişkin hâkim siyasi perspektifler, detaylı olarak tanımlanmış ve çalışmada ortaya konulan argümanlar dâhilinde sosyolojik bir bakış açısıyla tartışılmıştır.

migration, Syrians, power, main opposition parties, political discourse, critical discourse analysis, political sociology.