Temel Getiri Araçları Arasındaki İlişkinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Örneği

Abstract

Özet: Bir ülkenin ekonomisine yön vermekte olan ekonomik göstergeler arasındaki ilişki yapısı dönemden döneme farklılaşmaktadır. Ayrıca ilişkilerin yönü ve şiddeti, ülkelerin yapısına göre de farklılaşmaktadır. Bu bağlamda, gelişen bir ülke olan Türkiye'de bu ilişkilerin analiz edilmesi önem kazanmaktadır. Çalışmanın amacı alternatif yatırım araçları olarak da adlandırılan finansal değişkenler; altın, faiz, döviz kum, hisse senedi ve bono arasındaki ilişkilerin ortaya çıkarılmasıdır. Çalışmada üzerinde çalışılan dönem Türkiye için bir dalga boyunu gösteren 1994-2005 dönemidir. Kullanılan zaman serisi teknikleri VAR ve nedensellik analizidir. Zaman serisi analizlerinde temel amacın serilerin özelliklerini ortaya çıkarmak olduğu söylenebilir. Bu amaca yönelik olarak düzey verilerle çalışılabileceği gibi durağanlaştırılmış seriler ile de çalışılabilir. VAR analizinden elde edilen bulgulara göre; fark almak, özellikle trendden arındırmak, değişkenler arasında var olan ilişkilere zarar vermektedir. Bu bağlamda amaç finansal değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya çıkarmak olduğunda verilerin düzey hali ile çalışmak daha uygundur.

Abstract: The structure of the relationship between main economic indicators manipulating the economy of a country vary period by period. Additionally the direction and intensity of the links differ according to the structure of countries. In this concept, it is important to analyze these relationships in Turkey which is a developing country. The aim of this study is to reveal the relationships between the financial variables (called alternative investment instruments): gold, interest, Exchange rate, share certificate, and bond. The period examined in this study is 1994-2005 indicating a wave length for Turkish economy. Applied time series analysis are causality and VAR analysis. It could said that the main aim of time series analysis is to determine the properties of the series. According this aim it could study with level data or fixed (stable) data. According the results which obtained by VAR analysis; differentiation especially detruding damage the relationships between variables. Also if the aim is to reveal the relationships between financial variables, studying with level variables is more adequate.