2000 sonrası Türkiye tarımında dönüşümün temel bileşenleri: devlet-sermaye ilişkileri ekseninde talepler ve yasal düzenlemeler

Abstract

Türkiye’de tarım tartışmaları geniş bir literatüre sahiptir. Bu çalışmada, Türkiye’de 2000 sonrası tarımında kapitalist üretim ilişkilerinin işleyişi ve müdahalelerini devlet-sermaye ve uluslararası boyutları üzerinden tartışamaya açılmıştır. 2000 sonrası süreçte, tarımda kapitalist üretim ilişkilerinin derinleşmesi ile tarım sanayi entegrasyonunun ilişkisel yapısının güçlendiği, üretim ve dolaşım alanlarında sermayenin işlevleri olan üretken, meta ve para sermaye birikimlerini içkin hale geldiği ve bu bağlantıları oluşturacak mekanizmaları oluşturduğu görülmektedir.Tarımsal üretime dair devlet-sermaye ve uluslararası kurumların söylem, talep ve yasaların işaret ettiği; kapitalist üretim ilişkileriyle metalaşma sürecinin derinleştiği, ileri geri bağlantıları ile birlikte bir sektör olarak yapılandığı ve uluslararası sisteme entegrasyonun üretimden tüketime kadar her aşamasına yayıldığıdır. Bu süreci açık eden kavramlar özellikle metalaşma, sektörleşme ve uluslararasılaşma olarak sıralanabilir. Çalışmada, tarıma yönelik taleplerin ve çıkarların hayata geçirilmesinin ne gibi dönüşümlere işaret ettiği ve bu dönüşümlerin kuramsal/ kavramsal tartışmalar içinde ne anlama geldiği konu edilmiştir.

The agriculture debates in Turkey have been widely covered in literature. In this study, after 2000 in Turkey, the capitalist relations of production process in agriculture are discussed through the interventions of the state within the context of state-capital relations and international dimensions. In the post-2000 period, it is seen that the deepening of the capitalist relations of production in agriculture and the relational structure of the agriculture-industry integration have become stronger and the function of capital, namely accumulations of productive-capital, commodity-capital, and money-capital have diffused into production and valorization spheres, and consequently the mechanism creating these links has emerged.The discourses, demands and laws of the state, capital and international institutions regarding agricultural production indicate that commodification process has deepened through capitalist relation of production, and the agricultural production has been structured as a sector along with backward and forward linkages. Indeed, it’s an integration process to international system which has spread into every step from production to consumption. The concepts revealing the process are especially commodification, sectoring and internationalization.This study deals with the transformations addressed by the realization of demands and interests regarding agriculture, and the significance of these transformations with regards to theoretical/ conceptual debates.