Bağımsız denetçinin üçüncü kişilere karşı hukuki sorumluluğu

Abstract

Denetim hukukundaki gelişmeler sonucunda anonim şirketlerde denetim faaliyetinin bağımsız denetçiler aracılığı ile gerçekleştirilmesi yolu benimsenmiştir. Bağımsız denetim yükümlülüğünün kabulüne rağmen, denetimin öngörülen objektif kıstaslara göre gerçekleştirilmemesi; finansal bilgi kullanıcıları açısından büyük zararlara sebep olmaktadır. Denetim sonucu ortaya çıkabilecek bu türden zararların önlenmesi veya ortaya çıktığı takdirde bunların tazmini gereklidir. Bu amaçla denetim faaliyetinden kaynaklanan zararlardan dolayı bağımsız denetçiye hukuki sorumluluk öngörülmüştür. Kanun koyucunun birçok şirketi zorunlu bağımsız denetim yaptırma yükümlülüğüne tabi tutması ve günümüzde finansal bilgi kullanıcılarının denetim sonuçlarına dayanarak işlem yapma konusunda daha istekli davranmaları, bağımsız denetçinin sorumluluğu ile ilgili uyuşmazlıkların artacağına işaret etmektedir. Bu konuda özellikle bağımsız denetim sonuçlarına güvenerek karar alan üçüncü kişilerin bağımsız denetçinin sorumluluğuna başvurabileceği hukuki yolların çeşitlenmesi önemli bir kolaylık sağlayacaktır. Bu amaçla hazırlanmış olan “Bağımsız Denetçinin Üçüncü Kişilere Karşı Hukuki Sorumluluğu” konulu tezimiz, üç ana başlıktan oluşmaktadır. Birinci bölümde “Bağımsız Denetim Kavramı ve Üçüncü Kişiye Etkileri” başlığı altında üçüncü kişinin güvenilir bilgi ihtiyacı, bağımsız denetimin üçüncü kişiye etkili işlevleri, kimlerin zarar gören üçüncü kişi olabilecekleri, bağımsız denetçilerin verdiği hatalı bilgileri üçüncü kişiye ulaştıran denetim sonuçları ile üçüncü kişiye ulaşım şekilleri üzerinde durulmuştur. “Bağımsız Denetimde Üçüncü Kişiye Karşı Sorumluluğun Hukuki Dayanakları” başlığını taşıyan ikinci bölümde, üçüncü kişiye karşı sorumluluğu düzenleyen kanun hükümleri, haksız fiil sorumluluğu ve sözleşme benzeri sorumluluk halleri ve güven sorumluluğuna değinilmiştir. Üçüncü bölüm “Üçüncü Kişinin Zararının Tazmini” başlığını taşımaktadır. Bu bölümde bağımsız denetimde üçüncü kişinin zararını tazmin şartları, açılacak tazminat davalarının davacıları, davalıları, sorumluluğun şartları, ispat yükü, tazminatın hesaplanması, görevli ve yetkili mahkeme ile zamanaşımı üzerinde durulmuştur.

Independent auditors make audition of the capital stock companies as a result of the developments in the auditing law, Despite the adoption of the independent audition system, if audition is not carried out according to objective criteria (which is Turkish Audit Standarts), it may cause great harm to the third party who uses these financial informations. It’s necessary to prevent the damages which may arise from such auditing performance or compensate them if they have been already occurred. For this purpose, the legal liability of independent auditors for damages arising from the audit is provided. The importance of the independent audition is acknowledged. The legislator obliges companies to do so and as now and financial information users make their decisions regarding to the auditing reports. All these reasons lead us that the independent auditor’s legal liability will increase. At this point, diversification of the legal ways for liability for damages arising from the audit, which are used by third parties making decisions pursuant to results of independent auditing, is very helpful. This thesis entitled “The Legal Liability of the Independent Auditor to the Third Parties” examines legal liabilities of the auditors in three parts. The first part of the thesis is Independent Audit Concept and Its Impact on Third Party. Under this title, we examine the need of reliable information of third parties, the effective functions of the audit under the third parties, the aggrieved parties and the incorrect information given by the independent auditor to the third parties and its transport modes. The second part of the thesis is “The Legal Basis of Liability to Third Party in the Independent Auditing”. Under this title we examine the legal provisions regulating the liability towards third parties, tort law, liability under quasi-contract and responsibility arising from trust. The third part of the thesis is “Indemnification of the Third Party’s Loss”. Under this title we examine the conditions of indemnification of the third party’s loss, parties of the actions for the damages, conditions for the responsibilities, the burden of proof, the calculation of the indemnification, competent court and prescription.