Yerel yönetimlerde denetim ve bir model önerisi: yerel ombudsman

Abstract

Yerel Yönetimler, belde halkının birlikte yaşamalarından kaynaklanan mahalli ve müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere oluşturulmuş ve aynı zamanda demokrasilerin vazgeçilmez unsurları olarak kabul edilen kuruluşlardır. Günümüzde modern devletlerin fonksiyonlarının ve sorumluluklarının çeşitlenmesi, aynı zamanda modern hükümetlerin vatandaş üzerindeki yetkilerinin artmasına sebep olmuştur. Yönetim faaliyetlerinin, yapı ve işleyiş itibariyle karmaşık bir nitelik göstermesi ayrıca günlük hayata artan orandaki müdahalesi, etkin bir denetimi de gerekli kılmaktadır. Bu etkin denetimi sağlamada, klasik denetim yollarının yetersiz kaldığı, vatandaşı idarenin haksız eylem ve işlemlerine karşı koruyamadığı görülmektedir. Denetimden vazgeçilmesi mümkün olmadığından, mevcut denetim mekanizmalarının aksayan yönlerini tamamlayacak ve aynı zamanda vatandaşın hak ve özgürlüklerini yerel yönetimler karşısında koruyacak, yeni denetim mekanizmaları üzerinde durulması gerekir. Bu bağlamda, ülkemizde yerel yönetimler üzerinde uygulanan klasik denetim sistemlerinin yetersizliğinden hareketle, bu yetersizliği ve eksikliği giderebilecek yeni bir denetim anlayışı ve denetim mekanizması olarak, Yerel Ombudsman -Yerel Yönetimler Halk Denetçiliği- önerilmiştir. Yerel yönetimlerin işlem ve eylemlerinin hukuka uygunluk ve hakkaniyet açısından Yerel Yönetimler Halk Denetçisi tarafından daha iyi bir biçimde sağlanabileceği düşünce ve inancıyla bu tez çalışması hazırlanmıştır. Bu biçimde oluşturulacak bir Ombudsman, hemşehrilerin başvurusuna açık ve vardığı sonuçları kamuoyuyla paylaşan bir denetim mekanizması olarak, Türkiye açısından bir ilk olacaktır. Sonuç olarak, bu kurum, uygulandığı ülkelerde statüsü, yetki alanı, görevleri ve işlevleri açısından ulaştığı başarı göz önüne tutulduğunda, ülkemizde de kamuoyu oluşturmada ve düşüncelerin hayata geçirilmesinde yararlı sonuçlar verecektir. Local authorities are constituted to satisfy both the common and local needs of municipal people and they are also accepted as the basic elements of democracies. The variation of both the functions and responsibilities of modern states leaded to the increase the authority of the modern governments over citizens. Both the complex nature of administrative activities in context of their structure and operations and their intervention to the common life require an effective control. But, it is seen that, the conventional control methods are inefficient in the context of protecting people against the tortious act and operations of the government. Because a control mechanism is necessary, a nem control mechanisms should be developed in order to move the problems present control mechanisms and also to protect the rights of local people against local authorities. Therefore, a new model which can be remove the problems of conventional control system applied in Turkey are proposed: Local Ombudsman-The Public Control in Local Authorities. This thesis work was prepared in order to explain a model which can ensure an efficient control mechanism over both the activities and operations of local authorities. This new control mechanism, which will be the first in this area in Turkey, will be open to the application of the individual citizens and will share the the results with the local people. In sum, this institution, which is successful in context of its statute, authority area and tasks in the countries where it is beeing applied, will lead useful results for making public opinion and the realization of thoughts.