Cumhuriyet’in ilk yıllarında tarihi yarımada hanlar bölgesi

Abstract

İstanbul’daki Tarihi Yarımada’nın sınırları içinde dünyanın en büyük açık hava ticari alanlarından biri olarak kabul edilen Hanlar Bölgesi’nin temelleri tarihsel mimari ve mekânsal fonksiyon bağlamında ortaya çıkmıştır. Tarihsel mimarinin önemli örnekleri olan han yapılarını içinde barındırması ve bu hanların asli fonksiyonu şeklinde beliren ticari işlevlerin günümüze değin devam etmesi, Hanlar Bölgesi’nin hem mimari hem de fonksiyonel açıdan Tarihi Yarımada’nın diğer alanlarından çok daha farklı bir yere oturmasını sağlamıştır. Tarihsel derinliğe sahip ticari faaliyetlerin alanı olan Hanlar Bölgesi tarih boyunca İstanbul ölçeğinde hep ticari fonksiyonun başkenti olagelmiştir. Bu özelliği dolayısıyla İstanbul’un en özgün alanlarından birisi olma özelliğini günümüze kadar muhafaza edebilmiştir. İstanbul gibi tarihi şehir alanlarının zaman içinde geleneksel dokusundan kopmaya başlaması sık görülen bir durumdur. Bu negatif dönüşümün tersine çevrilebilir tarzda kontrol edilmesi gerekmektedir. Cumhuriyet’in ilk yıllarında İstanbul sınırları içindeki Tarihi Yarımada Hanlar Bölgesinin ekonomik coğrafyasının çıkarılması üzerine kurgulanan bu çalışma bahsi geçen dönemin iktisadi panoramasını vermektedir. Bunun haricinde tarihsel süreç içinde Hanlar Bölgesi’nin ne şekilde evrilerek günümüze ulaştığı aydınlatılması gereken bir konu alanı olarak görüldü. Bu çalışmanın temeli, kendine has özellikleri olan bir şehir alanının iktisadi açıdan tahlil edilmesi ve bütün geleneksel özelliklerinin vurgulanması sonrasında bu spesifik özellikler üzerinden bahsi geçen bölgenin tarihi kimliğine uygun bir tarzda yeniden canlandırılması şeklinde kurgulandı.

The foundations of the Hanlar Bölgesi (Site of Inns) that is considered to be one of wolrld’s largest open commercial areas within the boundaries of of historical peninsula of Istanbul have been revealed in terms of its historical, architectural and spatial functions. Hanlar Bölgesi seems to be different in architecture and function from the other sites of the Historical Peninsula since it coverst important historical architectural structures, e.g. the inns, which continue their main commercial functions up to present. Hanlar Bölgesi having historically well-established commercial functions has always been the capital of the commerce in İstanbul. Therefore it could keep its importance of being one of the most distinguished areas so far. It is a common for historical cities like İstanbul to have witnessed the disappearance of the traditional features. This negative transformation should be taken under control in order to reverse it. This work, aimed to focus on the economic geography of the Hanlar Bölgesi in the Historical Peninsula of İstanbul along the early Republican Period, presents the economic panaroma of the period in question. Moreover, what way the Hanlar Bölgesi changed and transformed into its present wiew has been considered to be another point to emphasize. This work is designed to evaluate and analyze the site in question in terms of economy; to show its traditional specifications; and to help revitalize the site in accordance with its historical features.