Günümüz sanatında eleştirel bir dil olarak demon imgesi

Abstract

Günümüz sanatında eleştirel bir dil olarak demon imge Bu araştırmada, Antik Yunan döneminde Tanrı ile insanlar arasında aracılık yapan, iyi ya da kötü olabilen bir varlığı ifade eden daimon kelimesinin, daha sonraları Şeytan’ın ya da İblis’in bir temsili olan demon kavramına dönüşümünün ve gelişiminin sanata nasıl yansıdığı incelenmiştir. Her ne kadar demon sözcüğü Yunanca daimon kelimesinden türemiş olsa da, “demonik düşünce” insanlık tarihi kadar eskidir. İnsan, çevresi ve evren hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığı ilk dönemlerde, yaşamını tehdit eden olaylarla karşılaştığında kendini korumak amacıyla etrafındaki canlı ve cansız her oluşumun bir ruha sahip olduğuna inanmıştır. Bazı varlıkları koruyucu tılsım, bazılarını ise zarar verici kötücül ruhlar olarak görmüştür. Araştırmada ulaşılan sonuç şudur: Teolojik Şeytan geleneğinde demon, Şeytan, İblis veya cin hep kötülükle ilişkilendirilmiş; bu kötülüğün Tanrı’dan mı kaynaklandığı, Tanrı’dan bağımsız bir ilke mi olduğu, yoksa Tanrı’nın insanları sınamak için kötülüğe izin verdiği mi tartışma konusu olmuştur. Aydınlanma ve Rönesans ile, özellikle felsefi tartışmalarda, kötülüğün aslında insanın içinde bulunduğu, herkesin kendi kötülük yapma potansiyeliyle yüzleşmesi gerektiği ve özgür iradeyle iyiliği seçme imkânına sahip olduğu fikri öne çıkmıştır. Bu bağlamda, sanatçının da “iyi bir daimon” gibi iyilik ve güzelliğe ulaşmanın yolunu gösteren eserler üretmesinin, insanın içindeki “kötü demon” ile yüzleşmesi açısından önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, demon kavramı Jean Baudrillard’ın Simülakrlar ve Simülasyon eserindeki “simülakr” kavramı ile ilişkilendirilmiştir. Simülakr, günümüz hiper-gerçek dünyasında, gerçeğin yerini alarak ondan daha gerçekmiş gibi görünen olguları ifade eder. Dolayısıyla simülakrlar, günümüzün demonları olarak değerlendirilebilir.

The image of the demon as a critical language in contemporary art This study investigates how the transformation of the word daimon—which in Ancient Greece referred to an intermediary being between gods and humans, capable of both good and evil—into the term demon, later associated with Satan or the Devil, has been reflected in art. Although the term demon derives from the Greek daimon, the notion of “demonic thought” has existed since the earliest stages of humanity. In prehistoric times, when people lacked sufficient knowledge about their environment and the cosmos, they confronted life-threatening events and, in order to protect themselves, came to believe that every living and non-living entity possessed a soul. Some were regarded as protective forces, while others were feared as malevolent spirits. The findings of this research suggest the following: Within theological traditions, the demon—whether understood as Satan, the Devil, or the Jinn—has consistently been linked with evil. Debates have revolved around whether evil originates from God, constitutes an independent principle, or is permitted by God as a test for humankind. During the Enlightenment and the Renaissance, however, philosophical discourse increasingly emphasized that evil resides within humans themselves. Each individual must confront their own potential for wrongdoing, and through free will, choose goodness. In this context, the role of the artist can be seen as analogous to that of a “good daimon,” producing works that guide toward truth and beauty, while enabling us to confront the “evil demon” within. Furthermore, the demon concept is closely related to Jean Baudrillard’s theory of simulacra, as articulated in Simulacra and Simulation. Simulacra are representations that not only replace reality but appear more real than reality itself, and may therefore be regarded as the demons of our contemporary age. This study explores the artistic manifestations of these ideas, employing the General Survey Model as its methodological framework.