Maddi duran varlıklarda amortisman uygulamasının Türkiye muhasebe standartları ve Türk vergi mevzuatı açısından karşılaştırılması

Abstract

Bu çalısmanın amacı, maddi duran varlıklarda amortisman uygulamalarının Türk vergi mevzuatı ve Türkiye Muhasebe Standardı-16 açısından ele alınarak farklılıkların ortaya konulmasıdır. Amortisman ile ilgili yasal düzenlemeler; amortismana tabi duran varlıklar, amortisman hesaplama esasları ve yöntemleri açısından Vergi Usul Kanunu ve ilgili tebliglerde yer almaktadır. Amortismanın vergiye tabi kârın tespitinde etkili bir gider olması açısından da, Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi Kanunları ve ilgili tebliglerdeki düzenlemeler geçerli olmaktadır. Kullanılan amortisman hesaplama yöntemine veya sunulmus olan seçeneklerden birinin tercih edilmesine baglı olarak amortisman tutarındaki farklılık isletmelerde vergi ertelemesi durumunu ortaya çıkaracaktır. Konu öncelikle Vergi Usul Kanunu ile Türkiye Muhasebe Standardı-16 açısından incelenmis ve farklılıklar belirlenerek açıklanmıstır. Temel olarak amortismana tabi tutarın belirlenmesinde, amortisman oranında ve amortisman tutarının hesaplanmasında çesitli farklılıklar tespit edilerek örneklerle ortaya konulmaya çalısılmıstır. Türkiye Muhasebe Standartlarının uygulanması Sermaye Piyasası Kanununa tabi isletmeler için zorunlu diger isletmeler için istege baglıdır. Ancak yürürlüge girmesi beklenen Türk Ticaret Kanunu ile de tüm isletmeler için zorunlu hale gelecektir. Isletmelerin muhasebe uygulamalarında önemli bir yer tutan amortisman uygulamaları gelecekte daha da dikkatle üzerinde durulması gereken bir konu olacaktır.

The objective of this study is to discuss the depreciation practices in the Turkish tax legislation and Turkish Accounting Standart-16 and to put forward the differences. Legislative rules related with depreciation take place in the Tax Procedures Law and the related communiqués covering fixed assets that subject to depreciation, basis of depreciation calculation and depreciation methods. As depreciation is an important expense in the determination of profit which subject to taxation, Income and Corporate Taxes and the regulations in the related communiqués are valid. Depending on the depreciation calculation or the choice of existing methods, the difference depreciation expense will cause deferred tax for corporations. The topic is primarily examined from the Tax Procedures Law aspect and TAS-16 and the differences have been determined and explained. Basically various differences have been determined in the determination of the amount that subject to depreciation, depreciation rate and the calculation of depreciation expense; these have been sought to be pointed out using examples. Turkish Accounting Standards are obligatory for corporations that subject to Capital Market Law but discretionary for other corporations. However it will be compulsory for all corporations with the Turkish Trade Law which is expected to be effective. Depreciation practices which are considered to have an important place in the accounting practices of corporations will be a subject that will need to be considered with more attention.