Transfer fiyatlandırılması uygulamasının Türkiye’deki ve gelişmiş ülkelerdeki yeri

Abstract

Ülkemizde son yıllarda en çok gündeme gelen vergi uygulaması transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımıdır. Bunun en önemli nedeni transfer fiyatlandırması uygulamasının salt bir vergileme konusu olmaması ve aynı zamanda işletmelerin iş yapış şekillerini ve operasyonlarını etkilemesidir. Dünya ticaretinin %60’ının çok uluslu işletmeler tarafından gerçekleştirilmesi ve bu işlemlerinde yarısının işletmelerin kendi bünyesindeki işlemlerden oluşması nedeniyle grup şirketleri arasındaki işlemler dünya ticaretinin %15’ini oluşturmaktadır. Bu nedenle transfer fiyatlandırması yoluyla gerçekleştiren yanıltıcı işlemler pek çok ülkenin vergi gelirlerini azaltıcı bir etki oluşturmaktadır. Ayrıca yapılan uluslar arası araştırmalar da dünya genelinde mükelleflerin büyük bir kısmının transfer fiyatlandırmasını diğer vergi konularına göre en önemli konu olarak anladıklarını göstermektedir. Bu çalışmada da Türkiye’de yürürlükte olan transfer fiyatlandırması düzenlemeleri ile uluslar arası düzenlemeler karşılaştırılmış, gelişmiş ülkelerdeki transfer fiyatlandırması uygulamalarına yer verilmiştir.

Transfer pricing issue is the most important tax practice which is remained on the agenda in Turkey in the recent years. The reason is that transfer pricing practice is not only a tax subject; this practice affects the business manners and the operations of companies as well. Due to the fact that 60% of world trade is carried out by multinational companies and half of these transactions are performing within their own companies and since intragroup transactions constitute 15% of world trade. Consequently, misleading transactions carried out by transfer pricing practice reduce the tax incomes of several countries. According to the international researches, the tax payers are identifying transfer pricing as the most important tax issue facing their group more than any other tax issues. In this thesis study, the transfer pricing regulations force in Turkey are compared with the international regulations and the transfer pricing practice in developed countries is included.