Sinemada tarihyazımı yaklaşımları açısından Türk sinema tarihinin başlangıcına ilişkin sorunlar: Ayastefanos'taki Rus abidesi'nin yıkılışı filmi ekseninde bir inceleme

Abstract

Türk sinemasında tarihyazımı çalışmaları genelde ilkler üzerine kurulu bir mitolojiyi ortaya çıkarır. Metinler kim, ne, nerede ve ne zaman gibi sorulara karşılık verir. Nasıl ve neden sorularıyla çoğunlukla hazırlanan metinlerde karşılaşmayız. Türk sinemasının sembolik doğum yılı olarak kabul edilen Fuat Uzkınay’ın yönettiği Ayastefanos’taki Rus Abidesi’nin Yıkılışı filmi de bu mitik tarihin başlangıç noktasını oluşturur. Ulusal kimliğin oluşturulması ve Osmanlı’nın I. Dünya Savaşı’na girerken halkı savaşa hazırlamak amacıyla kullanılan bu olay, hem Türkiye’deki sinema tarihyazımındaki meseleleri sorgulamak hem de ulus kimliğinin oluşturulma sürecinin sinemaya etkisini tartışmak için de sembolik bir örnektir.

In Turkish cinema, historiography studies mostly reveal a mythology built upon the firsts. Texts respond to the questions such as who, what, where and when. We usually do not encounter questions of how and why. Directed by Fuat Uzkınay, Demolition of the Monument at San Stefano which is accepted as the symbolic birth date, stands at the origin of this mythical history. This event, that is used for national identity building and preparing people while Ottomans were entering to war, is a symbolic example both for questioning the issues in cinema historiography and for the effects of the national identity building process to cinema.