Ortaokul 7. Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğrenme Becerilerinin Öğrenme Stillerine Göre Değişiminin İncelenmesi

Abstract

Problem Durumu Günümüzde insanları hayatını kolaylaştırmak ve merak duygusunu doyuma ulaştırmak için bilgi üreten, bilgiye istediği zaman ulaşabilen ve bilgiyi hayatında kullanan bireyler yetiştirmeye önem vermektedir (Aslan Efe & Özmen Ülük, 2018). Bu sayede günümüz bireylerinin teknolojik yeniliklere uyum sağlayan, araştırmacı, sorgulayan, eleştirel düşünen, problem çözme becerisi gelişmiş, düşüncelerini aktarabilen, işbirliği yapabilen bireyler olmaları beklenmektedir (Şen & Erişen, 2002). Beklenen bu becerilerin öğrencilere kazandırılması amacıyla ülkemizde de Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nda çalışmalar yürütülmüş ve ders ortamlarının disiplinler arası bir anlayışla bu becerileri gelişmesine imkan sağlayacak şekilde düzenlenmesine vurgu yapılmıştır (Kızılay & Şentürk, 2021). Fen öğretim programındaki bu yenilikler ile öğrencilerin bilimin doğasını, fen konularının bilimsel temelini, problemleri çözerken ve sorgulama yaparken bilimsel bir mantık çerçevesinde bilgiyi kullanmaları hedeflemektedir (MEB, 2018). Öğrencilerin hedeflenen insan profiline ulaşabilmeleri için bilimi daha iyi anlayabilmeleri, belirli problemler hakkında nasıl soru soracaklarını, veri ve delilleri temel alarak bu soruları nasıl cevaplayacaklarını öğrenmeleri gerekir (Özdemir, Çavuş Güngören & Hasançebi, 2022). Ancak fen bilimleri dersinin soyut ve karmaşık kavramları, öğrencilerde öğrenme güçlüğüne neden olmakla beraber bunun bir sonucu olarak da fen dersine ve fen öğrenmeye karşı olumsuz tutum geliştirmektedir. Bunun önüne geçmek için öğrencilerin derse ilgisini arttıracak, aktif öğrenmeyi sağlayacak, özellikle de öğrenmelerini kolaylaştıracak imkanlar sağlanmalıdır (Yıldız, Şimşek ve Ağdaş, 2017). Öğrencilerin öğrenme sürecini daha anlamlı ve etkin hale getirmenin belki de en önemli yollardan birisi de öğrencilerin öğrenme stillerinin belirlenmesidir. Literatüre bakıldığında fen öğrenme becerilerinin birçok değişkenle ve öğrenme stilleri de birçok değişken ile ilişkilendirildiği araştırmalar mevcuttur(Kılıç & Karadeniz, 2004; Uredı & Üredi, 2009; İkikardeş & Şentürk, 2011; Altun & Canca, 2011; Özgür, 2013; Karadeniz Bayrak & Bayram, 2013; Cakır & Akbaş, 2013.;Şen,2018; Ergün & Kurnaz, 2019; Doğaç & Gök, 2020; Şentürk, 2020; Çalışkan & Kapucu, 2021). Fakat bu araştırmada olduğu gibi öğrencilerinin fen öğrenme becerisi ile öğrencilerin öğrenme stilinin ilişkilendirildiği herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu araştırma ile öğrencilerin öğrenme stillerini belirleyerek öğrencilerin fen öğrenme becerilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin fen öğrenme becerilerinin öğrencilerin öğrenme stilleri ile ilişkisinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Bu amaçla aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır; 1. Öğrencilerin öğrenme stillerinin dağılımı nasıldır? 2.Öğrencilerinin fen öğrenme becerileri öğrencilerin cinsiyetlerine göre farklılık göstermekte midir? 3. Öğrencilerin öğrenme stillerine göre fen öğrenme becerileri arasında bir fark var mıdır? Yöntem Araştırmada nicel araştırma yöntemlerden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bu modele uygun olarak bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkilerin varlığı ve derecesi ortaya konmaya çalışılmıştır (Crano ve Brewer, 2002). Tarama modeli, geçmişte ya da günümüzdeki bir durumu var olduğu şekliyle betimleyen süreçlerin tümüdür. Tarama çalışmalarında cevaplara ulaşmanın pratik yolu anket ve ölçeklerin kullanılmasıdır. Bu sayede incelenen durum etraflıca tanımlamak ve açıklamak mümkün olmaktadır (Çepni, 2009). Beklenen/Geçici Sonuçlar Öğrencilerin fen öğrenme becerileri ile cinsiyetler arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Öğrencilerin sahip oldukları öğrenme stilleri ile fen öğrenme becerilerinin alt boyutları olan “Soru Sorma ve Hipotez Önerme”, “Veri Analizi Yapma, Yorumlama ve Sonuca Varma”, “İfade Etme”, “Değerlendirme” ve “Müzakere Etme” becerilerinde anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir Fen Öğrenme Becerilerinden “Soru Sorma ve Hipotez Önerme” boyutunda işbirlikli ve bağımsız öğrenme stiline sahip öğrenciler ile kaçınan öğrenme stiline sahip öğrenciler arasında anlamlı bir fark görülmektedir. Ayrıca işbirlikli ile yarışmacı öğrenme stillerine sahip öğrenciler arasında da anlamlı bir fark görülmektedir. “Veri Analizi Yapma, Yorumlama ve Sonuca Varma” boyutunda işbirlikli ile kaçınan ve bağımsız öğrenme stiline sahip öğrenciler arasında anlamlı bir fark görülmektedir. Yarışmacı ile kaçınan öğrenme stiline sahip öğrenciler arasında da anlamlı bir fark görülmektedir. “İfade Etme” boyutunda işbirlikli ve yarışmacı ile kaçınan öğrenme stiline sahip öğrenciler arasında anlamlı bir fark görülmektedir. “Değerlendirme” boyutunda bağımsız ile bağımlı, işbirlikli, yarışmacı ve katılımcı öğrenme stiline sahip öğrenciler arasında anlamlı bir fark olduğu görülmektedir. Ayrıca işbirlikli ile kaçınan ve yarışmacı öğrenme stiline sahip öğrenciler arasında da anlamlı bir fark görülmektedir. “Müzakere Etme” boyutunda kaçınan ile işbirlikli ve yarışmacı öğrenme stiline sahip öğrenciler arasında anlamlı bir fark görülmektedir.