Kadi Abdulcebbar’ın müteşabih ayetlere yaklaşımı

Abstract

Mu’tezile düşüncesinin önde gelen isimlerinden olan Kâdî Abdulcebbâr, Kur’ân’a yaklaşım tarzıyla dikkat çeker. Onun Kur’ân’ı yorumlaması, esasen akılcılık ilkelerine dayanmaktadır. Bu çalışmada, İslâm alimlerinin tartıştığı konulardan olan müteşâbih âyetlerin tespiti ve yorumlanması hakkında Kâdî Abdulcebbâr’ın teorik ve pratik yaklaşımları araştırılmaktadır. Kâdî Abdulcebbâr, müteşâbih âyetleri ihtimal yönünden değerlendirmektedir. Ona göre farklı şekillerde anlaşılabilen âyetler müteşâbih olarak bilinmektedir. Bunlar, yalnız Allah’ın sıfatları ile ilgili değil, hem de farklı konuları kapsamaktadır. Kâdî Abdulcebbâr, müteşâbih âyetleri esasen kul fiilleri çerçevesinde ele almakta ve kendi mezhebinin ilkeleri doğrultusunda açıklamaktadır. Ayrıca, bu konuda farklı mezhep mensupları tarafından delil getirilen âyetlerin doğru anlaşılmadığını iddia etmekte ve kendi görüşlerini ortaya koymaktadır.

Qadi Abd al-Jabbar who is one of the pioneers of the Mutazila, draws attention to his special Koranic approach. His comment of Koran generally depends on rationalist principles. In this study has investigated Qadi Abd al-Jabbar’s theorical and practical approachs about fixing and interpretation of mutashabih verses which were debated topics among Muslim scholars. Qadi Abd al-Jabbar evaluates mutahsabih verses according to probability. According to him ambiguous verses are mutashabih. Those are not concerned only with attributes of God, but include different topics. Qadi Abd al-Jabbar evaluates mutashabih verses generally in the context of man and explain them according to his sect’s principles. In addition, he claims that, other sect’s proofs about mutashabih are not true, and argues his opinion.