Oyun ve oyuncak müzelerindeki çocuk kitaplarının eğitsel işlevleri: İstanbul örneği

Abstract

Oyun ve oyuncak, oluşturulduğu toplumun ve bağlı bulunduğu bölgenin coğrafî yapısını, sosyo-kültürel özelliklerini, dünya görüşünü yansıtan, tarihine tanıklık eden ve geleceğe dair fikirlerini ihtiva eden ciddî bir alandır. Doğa ve kültür birlikteliğini içeren oyun ve araçları, hem görsel malzeme olarak sergilen- diği müzelerin hem de ihtiva ettiği kültürel bilgi açısından kütüphanelerin ilgi alanına girmektedir.Müzeler sadece maddî varlıkların depolandığı ve sergilendiği binalar de- ğil; aynı zamanda bilgi ve belge sağlayan, kültürün korunması, bakım-onarım faaliyetlerinin oluşturularak kamunun hizmetine sunulması gibi işlevleri olan arşivlerdir. Günümüzde alışık olduğumuz standart, klasik müzeler yerini çağ- daş müzelere bırakarak sadece görsel malzemeyi sunan depolar olmaktan çıka- rılmıştır. Bu doğrultuda müzelerde kitaplık bölümlerinin oluşturularak teorik bilginin uygulamalı bilgi ile bütünleşmesi sağlanmıştır. Çalışmanın konusu, İs- tanbul’da bölgesel özelliklerine, işlevsel yapılarına ve koleksiyon çeşidine göre kategorize edilmiş müzeler kapsamındaki oyun ve oyuncak müzelerinin ve mü- zelerdeki çocuk kitaplarının eğitsel işlevleri bakımından incelenmesidir.Oyun ve oyuncak müzesi adı altındaki beş müze, kitap-müze birlikteliği açısından ele alınıp değerlendirilmiştir. Çalışmada, nesne ilişkileri kuramı ve küreyerelleşme yöntemleri kullanılmıştır. Böylece çocuğun kollektif kimliğinin oluşmasında müze-kitap ilişkisi ortaya konulmuştur. Bu çalışma ile oyun ve oyuncak müzelerindeki maddî kültür miraslarının yapımı, korunması, kitaplar vasıtasıyla eğitsel işlevlerinin aktarılması vb. gibi kültürel öneminin vurgulan- ması amaçlanmıştır.